Senegal İzmir Fahri Konsolosluğu
Senegal İzmir Fahri Konsolosluğu
FAHRİ KONSOLOS
GÖKHAN KORALTAN
Senegal İzmir Fahri Konsolosu
Değerli Büyükelçim,
Değerli Konuklar,

Öncelikle, Senegal Cumhuriyeti'nin İzmir Fahri Konsolosluk görevine layık görülmekten duyduğum yüksek onuru ifade ederek, bu vesile Sayın Büyükelçiye şahsıma ve aileme karşı ifade etmiş oldukları yüksek güven dolayısı ile
...devamı   
TÜRKİYE SENEGAL İLİŞKİLERİ
Türkiye Senegal, iki kardeş ülke…

Türkiye'nin Afrika'ya açılım politikasında Senegal'in önemli bir yeri olduğunu yadsınamaz. Senegal' in Batı Afrika' ya açılan en uygun kapı olduğunu bir çok dünya ülkesi fark etmiş ve son yıllarda Çin ve İran dahil bir çok ülke Senegal ile işbirliği imkanlarını araştırmaktadır. Ülkelerimiz arasında var olan tarihi ve dini
...devamı   
SENEGAL HAKKINDA
Senegal

  • Coğrafi Konum

Senegal Orta Afrika’nın batısında Atlas Okyanusu kıyısında Gineua-Bisse ve Moritanya arasında yer alır. Toplam 196 bin km2 yüzölçümü ile 531 km kıyı uzunluğuna sahiptir. Başkent Dakar Cape Verde Penisulası’nda Atlas Okyanusu kıyısındadır. Senegal Afrika ülkeleri arasında en çok Batılılaşmış ülkedir. Komşu ülkeler; Moritanya, Mali, Gambiya, Gine ve Gine-Bisseau şeklindedir. Gambiya Senegal tarafından çevrelenmiş bir ülke olup, sınır doğuya doğru Gambiya nehri boyunca 300 km devam eder. 
Senegal’de yarı-tropik bir iklim bulunur. Kuzey-doğu ve güney-batıdan esen rüzgarların durumuna bağlı olarak kuru ve açık bir hava ile nemli geçen mevsimler yaşanabilmektedir. Yıllık yağış miktarı 600 mm’yi geçmez. Yağış mevsiminde en fazla sıcaklık 27oC’dir. Yağmur alan bölge güney kesimleri olup, yıllık yağış miktarı 1500 mm’yi geçebilir. Haziran-Ekim ayları arası en kurak mevsimlerdir. Aralık-Ocak ayları hava daha kuru ve serindir. Fakat sıcaklık 17oC’nin altına pek düşmez. Kıyı şeridi iç kesimlere göre daha serindir.
Ülkenin kuzeyinde çöl iklimi kıyılara doğru yerini yarı-tropik iklime bırakır. Coğrafyada genelde alçak düzlükler hakimdir. Kıyıdan güney doğuya doğru hafif bir eğimle tepeler yükselir.
 

  • Siyasi ve İdari Yapı

Senegal bağımsızlığını 4 Nisan 1960 tarihinde Fransa’dan kazanmıştır. Ülkede çok partili laik cumhuriyet yönetimi bulunmaktadır. Parlementosu iki bölümden oluşmakta, güçlü bir başkanlık sistemi bulunmakta ve yargı yönetimden ayrılmış durumdadır. 
Yönetimde Afrika ülkeleri arasında eşine nadiren rastlanır şekilde bugüne kadar hiçbir darbe girişimi yaşanmamıştır. 1981 yılında yönetim gücü Sengor’dan Diouf’a barışcıl ve tamamen demokratik biçimde devredilmiştir. 2000 yılında da yine aynı şekilde bu defa Diouf’dan Wade’ye tamamen demokratik seçim ile devredilmiştir. Ulusal Meclis başkanlık seçiminden ayrı olarak seçilen 150 üyeden oluşmaktadır. Ayrıca 100 üyeden oluşan senato bulunmakta, bunlardan 35 tanesi seçimler ile 65 tanesi de Başkan tarafından seçilerek belirlenmektedir.
Yönetimde 2001 yılına kadar 40 yıl boyunca Sosyalist Parti yer almıştır. Ardından seçimler sonucunda ülke yönetimine Sosyalist Parti’nin 25 yıllık muhalifi, Wade liderliğindeki Demokratik Parti gelmiştir. 2001 anayasasına göre ülkede ileride seçilecek Başkanlar, seçmen yaşını doldurmuş vatandaşlar tarafından 5 yıl süre ile seçilecek ve üst üste en fazla iki defa görev yapabilecektir.
Senegal’de 14 bölgesel yönetim bulunmakta ve herbiri Başkan tarafından atanan Vali tarafından idare edilmektedir. 1997 yılında yönetimin merkezden bölgelere yayılması yasası ile yerel meclislere önemli otorite gücü sağlamıştır.
Wade döneminde kuvvetli bir liberalleşme süreci yaşanmış ve özelleştirme ile serbest Pazar ortamı konusunda önemli mesafe kaydedilmiştir. Ayrıca Senegal’in bölgesel ve uluslararası profili de önemli ölçüde ilerleme kaydetmiştir. Fakat ülkedeki araçlar yenilikçi fikirlerin tamamın uygulanması için sınırlı kalmakta, örneğin özelleştirme işlemleri yavaş yürümektedir. Senegal bölgesel oluşumlarda etkin rol oynamakta olup Haziran 2009’da Moritanya krizinin Afrika Birliği düzeyinde giderilmesinde başarılı bir rol sergilemiştir.
 

  • Nüfus ve İşgücü Yapısı

Toplam nüfusu 12,9 milyon olan Senegal’de nüfusun yarıya yakını Dakar bölgesi civarında yerleşiktir. Ülkede çok sayıda farklı etnik grup bulunmaktadır. Din, Senegal kültüründe oldukça önemli bir yere sahiptir. İnsanlar çoğunlukla kendi inançları doğrultusunda dindar sayılabilir. İnanç çok yaygın olduğundan ibadet etmeyenler kuşku ile karşılanabilmektedir. Ülkenin yaklaşık %95’i kökleri 11. yüzyıla uzanan müslümanlardır. Ayrıca %6 civarında yerel dinler ile %2 civarında da çoğunluğu Roman Katolik olan Hıristiyan bulunmaktadır. 

Wolof’lar toplam nüfus içinde %44 civarında pay ile en kalabalık etnik grubu oluşturur. Müslüman olan bu grup ülkenin hemen her yerine yayılmış olmakla birlikte çoğunluğu ülkenin merkez, kuzey ve Dakar ile Saint Lois’in Atlas Okyanusu kıyılarında yaşam sürmektedir. Genellikle çiftçilik ve tüccarlıkla geçimlerini temin etmektedir. Lebou’lar Wolofların bir kolu olan etnik gruptur. Cap-Verd ve Saint Luis yarımadasına yayılmış olup, çoğunlukla balıkçılıkla uğraşırlar.
Peulh’lar/Fulani’ler diğer bir büyük etnik grup olarak nüfusun yaklaşık %24’ünü oluştururlar. Senegal’in kuzeyinde Senegal için Müslümanlığın yayılmasında rol oynayan ve tarihi öneme sahip olan Fouta Toro Pular grubun kültürel merkezidir. Senegal nehri vadisi ve Ferlo bölgesinde yerleşiktirler. Pularlar ticarette çok aktif olup hayvan yetiştiriciliği ve sulu tarım ile de uğraşırlar.
Serer etnik grubu da kalabalık sayılabilecek diğer bir etnik gruptur. Toplam nüfusun yaklaşık %15’ini oluşturmaktadırlar. Diğer etnik gruplarla daha az karışmış durumdadır. Sine-Saloum ve Senegal’in merkezi ile Gambiya’nın kuzey batısı arasında kalan Small Coast bölgesinde yerleşiktirler. Small Coast bölgesi’ndekiler hariç çoğu müslümandır.
Diola’lar Casamance bölgesinde yaşarlar ve Gambia ile Guinea Bisseu’da da bu etnik gruptan insanlar yaşamaktadır. Senegal nüfusunun yaklaşık %6’sı bu gruptan oluşur. Pirinç tarımı üzerine kurulu bir yaşam biçimi ve kültürü bulunmaktadır. Bu grupta inanç daha ziyade hayvanların doğa üstü ve sihirli güçlere sahip olduğu ve bu gücün doktorlar, şifalı bitki uzmanları ve kahinler tarafından kullanıldığı inanışı ile Hıristiyanlık yaygın sayılabilir. Diolaların Kuzey-Doğu’da yaşayan bölümü müslümandır.
Ana etnik gruplar dışında daha küçük etnik gruplar da bulunmaktadır. Bunlardan başlıcaları doğudaki Mandingolar, Mali ve Moritanya’ya yakın bölgelerdeki Soninkeler ve Bassariler’dir. Mısır yetiştiriciliği ve Gine sınırlarına yakın bölgelerde avcılık ile geçimlerini sağlamaktadır.
Fransızca, koloni döneminde okullarda öğretilen şekliyle resmi dil olmakla birlikte, herkesin kendi yerel dilini konuşması yaygındır. Ülkede çok sayıda yerel dil bulunmaktadır. Bu diller yazılıdan ziyade sözlü kullanılan dillerdir. Bu dillerden en yaygın olarak kullanılanı Wolof dilidir. Nüfusun %80’ine yakını bu dili konuşabilmektedir. 
 
Senegal nüfusunun %70’i kırsal alanlarda yaşamaktadır. Nüfus artış hızı yıllık % 2,35 oranındadır. Başkent Dakar’ın nüfusu 1 milyon civarında olup kalan nüfus ülkedeki 10 ayrı yerleşim bölgesindedir. Nüfus yoğunluğu merkezde km2 başına 77 kişi ile ülkenin doğusunda km2 başına 2 kişi arasında değişmektedir. Senegal oldukça genç bir ülke olup nüfusunun %43’ü 15 yaşın altındadır. Yıllık ortalama yaşam beklentisi erkeklerde 53 ve kadınlarda 58 yıldır.

Toplam 4 milyon kişilik işgücü yılda %3 oranında büyümektedir. İşgücü piyasasına her yıl 100 bin genç katılmaktadır. Çalışanların %43,6’sı dönemsel, %37,5’i tam zamanlı, %12,5’i yarı zamanlı çalışmaktadır. Cinsiyete göre bakıldığında; tam zamanlı çalışan erkeklerin sayısının tam zamanlı çalışan bayanların sayısından fazla olduğu görülmektedir. Dönemsel ve yarı zamanlı işlerde ise, bayanlar daha çok istihdam edilmektedir. Senegal 2011 yılında 187 ülke arasında 155. sırada yer almıştır. Nüfusun %65’i günde 2400 kcal beslenme seviyesine karşılık gelen yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. Ekonomideki olumlu gelişmelere karşın, işsizlik oranı resmi rakamlarla hala %50 civarındadır.
 

 

  • Doğal Kaynaklar ve Çevre

Senegal topraklarının büyük bir bölümü Sahelian bölgesinde yer almaktadır. Yağışlar düzensiz ve belirsizdir. Toprakları genel olarak verimsizdir. Yağışlar güneyde nispeten daha fazladır. Fakat son 25 yılda mevsimsel kayma yaşandığı gözlenmektedir. Kuzeyde olan hayvancılık ve tarım ürünleri yetiştiriciliği giderek daha olumsuz koşullarla karşılaşmakta ve güçleşmektedir.
Senegal’in doğal madenleri arasında fosfat ve demir filizi en bilinen madenlerdir. Bunun yanısıra henüz yeterince işlenmemiş olan altın, bakır, titanium ve odun kömürü de bulunmaktadır. Ayrıca son yıllarda değerlendirilmeye başlayan madenler de ortaya çıkmaktadır.
Fosfat: Ülkenin en önemli madenidir. ICS kuruluşu, Taiba ve Thies fosfatlarını çıkaran kuruluştur. İhracatın %15’ini oluşturan fosfat üretimi yılda 2 milyon tondur. Ayrıca, yılda 40 milyon ton fosfat üretimi yapılmaktadır. Bu bölge Dakar’a 700 km uzaklıktaki Senegal nehri boyunca uzanan bölgedir. Bu bölge Dakar limanına karayolu ile bağlanmıştır.
Demir: Senegal’in güneybatı bölgesinde demir yatakları bulunmaktadır. Rezervlerin yaklaşık 350 milyon ton olduğu ve bu miktarın içinde demir oranının %63 olduğu tahmin edilmektedir.
Altın: Yabancı madencilik şirketleri tarafından ülkenin doğusundaki yataklardan çıkarılmaktadır. Falémé vadisinde bulunan altın ve demirin kullanımı sınırlı kalmıştır.
Deniz tuzu: Sine-Saloum bölgesindeki deniz tuzu Kaolack bölgesinde kullanılmaktadır.
Bakır, manganez, kalay, kurşun, tungsten, lityum, tantal madenleri ülkenin doğusunda bulunmaktadır.
Doğalgaz: Dakar’a 60 km uzaklıkta bulunan Diamniadio bölgesi 3 milyar m3 kapasiteye sahip bulunmaktadır.
Petrol: Senegal ve Gine Bissau sınırında bulunmaktadır.
Senegal altı çeşit olan mermer ve süs taşlarında 1.07 milyon ton rezerve sahiptir. Bu yatakların çoğu güneydoğu bölgesinde yer almakta ancak işletilememektedir.
Çimento üretimi 2008 yılında 3,1 milyon ton olmuş ve bunun yarısı iç piyasaya satılmıştır.
Su kaynakları olarak; kişi başına yıllık geri dönüşebilir miktar 2,933 metreküptür. Mevcut su kaynaklarının %3’ü evlerde, %3’ü sanayide ve kalan %92’si de tarımda kullanılmaktadır.


Başlıca çevre konuları; özellikle vahşi yaşam alanlarının korunması, orman arazilerinin korunması, toprak kayması ve su baskınlarının önlenmesi, çölleşmenin önüne geçilmesi ve balıkçılıkta aşırı avlanmanın önlenmesi şeklindedir. Bunun için birçok uluslararası anlaşma ve etkinliklere aktif katılım mevcuttur.

 

  • Genel Ekonomik Durum
  •  
    • Ekonomik Yapı

Ölçekleri küçük olmakla birlikte, Senegal ekonomik bakımdan bulunduğu bölgede en başarılı ülke konumundadır. Bu başarının temeli 1994 yılında başlatılan ve önceki ekonomi politikalarına göre şok sayılacak tedbirler içeren yapısal reformlara dayanmaktadır. Bunlar arasında kamu tarafından belirlenmekte olan fiyatların serbest bırakılması ve kamu teşviklerinin kaldırılması önemli yere sahiptir.
Ekonomi kısa vadede gerileme yaşamış, fakat ardından toparlanarak kararlı bir büyüme çizgisine girmiştir. Ekonomi 2011 yılları için %2,6 büyümüştür.  2012 yılı için ise %3,8'lik büyüme projeksiyonu yapılmaktadır.
Senegal, 2011 yılı başındaki politik sorunlara rağmen altyapı yatırımları ve enerji alanındaki sorunların giderilmesine yönelik çalışmalarla oldukça başarılı bir ekonomi sergilemiştir.
Senegal’in GSYİH’sı 2011 yılında 13,3 milyar dolar civarında gerçekleştiği tahmin edilmektedir. 2012 yılında 12,8 milyar dolar civarında gerçekleşeceğiöngörülmektedir.
Satınalma gücü paritesine göre kişi başına gelir artış eğiliminde olmakla birlikte, artış oranları oldukça düşüktür. 1.800 dolar civarında bulunan kişi başına düşen gelirin kısa vadede en fazla 2.000 dolar civarına yükselmesi beklenmektedir.
2009 yılı itibarıyla 3,5 milyar dolar civarında bulunan dış borçların 2010 ve 2011 yıllarında 3,9 ile 4,4 milyar dolar civarında olacağı tahmin edilmektedir.
Genel olarak Senegal ekonomisi tarımsal üretime dayanmakta olup, sahip olduğu doğal kaynaklar oldukça sınırlıdır. Ülke ekonomisi, iklim koşullarına ve uluslararası piyasalardaki gelişmelere aşırı duyarlıdır.
Senegal, Fransızca konuşulan Batı Afrika ülkeleri arasında sınai gelişmişlik düzeyi Fildişi Sahili’nden sonra en yüksek olan ülkedir. Sanayi kuruluşları da çoğunlukla Cap Vert olarak isimlendirilen bölgede bulunmaktadır. Tarımın yanında ülkede gelişen en önemli sektörler ulaştırma ve telekomünikasyon olarak belirtilebilir. Diğer taraftan, Fransız sömürgesi dönemindeki özel konumu dolayısıyla Batı Afrika’nın finans merkezi konumunda olduğu da ifade edilebilir. Ülkede birçok banka bulunmaktadır. Bankacılıkta, üyesi olduğu Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği (UEMOA) uygulamalarına göre hareket etmektedir.
Senegal’in para birimi Afrika Mali Birliği Frankı olup, Dakar’da bulunan Merkez bankasında basılmakta ve bölgedeki 12 ülke tarafından kullanılmaktadır. CFAfr Fransız Merkez Bankası güvencesi altında çıkarıldığı dönemde Fransız Frangı ile CFAfr arasında 1/100 oranında sabit bir parite bulunmaktaydı. Günümüzde ise CFA Frankı (FCFA) Euro’ya sabitlenmiş (1 Euro=655,94 FCFA) olup piyasada da 1, 2, 5, 10, 25, 50, 100 ve 500 CFAfr metal paralar ile 100, 500, 1.000, 5.000, 10.000 CFAfr’lık kağıt paralar tedavülde bulunmaktadır.
Özel sektör faaliyetleri GSYİH’nın %80’inin üzerindedir. Hizmetler sektörü bu faaliyetlerde %62 pay ile ağırlıklı bir yere sahiptir. Tarım sektörü ülkede halen %75’in üzerinde pay ile en çok istihdamın yer aldığı sektördür. Bu işgücü mevsimsel iklim ve hava koşullarının tarım için elverişli olmasıyla doğrudan ilişkilidir. Bu bakımdan istihdam konusunda güvence bulunmamaktadır. İşsizlik oranı da %45’in üzerinde oldukça yüksek düzeydedir. Özellikle genç nüfus işsizlik konusunda daha büyük sıkıntı içindedir. Bu durum, Avrupa ülkelerine yasa dışı göç olgusunu da tırmandırmaktadır.
Senegal’in önemli ihraç ürünleri arasında fıstık yağı, balık, petrol ürünleri, fosfat ve pamuk yer almaktadır. Ayrıca demir cevheri, altın ve titanyum gibi doğal kaynakları bulunmaktadır. Başlıca ihraç ülkeleri; Mali, Hindistan ve Fransa’dır. İthalatta ise önemli ticaret ortakları Fransa ve Nijerya’dır. İthalatta başlıca ürünler sanayi ve tarımsal sanayi ile madencilik ürünlerinden oluşmaktadır.
 

    • Para Politikaları

Para Birliği’ne üye olan ülkelerin para ve döviz politikaları Batı Afrika Ülkeleri Merkez Bankası (BCEAO) tarafından belirlenmektedir. Üye ülkeler içinde CFAfr kullanılmaktadır. Daha önce Fransız Frankına eşitlenen CFAfr Euro’ya geçilmesinin ardından CFAfr 1.000 = €1,52 olarak belirlenmiştir.

    • Döviz Politikaları

Senegal’de sermayenin veya karın transferi ya da yatırımların döviz cinsi para ile finanse edilmesinde bir kısıtlama yoktur. Ancak, şahısların yurtdışı seyahatlerinde yanlarında çıkarabilecekleri döviz miktarı sınırlandırılmıştır. Ticari transferlerde ise böyle bir zorunluluk yoktur. Para transferleri bankalar aracılığıyla yapılabilmektedir.


Değeri CIF 500.000 CFAfr’ı geçen tüm ithalat transferlerinin yetkili bir banka aracılığıyla yapılması zorunludur. Senegal’de döviz kontrolü Para ve Kredi Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Yurtdışına tüm döviz transferleri yetkili bankalar posta idaresi veya BCEAO tarafından yapılmak zorundadır.
  • Sektörler
  •  
    • Tarım ve Hayvancılık

Tarım
Sektörel olarak bakıldığında Senegal’de birincil sektör; tarım, hayvancılık, balıkçılık ve ormancılık olarak tanımlanabilir. GSYİH’da %20’ye yakın bir oran olarak görülse de istihdamın yaklaşık olarak 2/3’ünü oluşturması bu sektörü Senegal için en önemli alan olarak ortaya çıkarmaktadır.
Başlıca tarım ürünleri; yerfıstığı, pamuk, kuşkonmaz, kiraz domates, mısır, sorgum pirinç, bezelye, fesleğen, soğan, patates, patlıcan, çeşitli meyveler vb. ürünlerdir. Senegal dünyanın en önemli yerfıstığı üreticilerinden biridir. Bu ürün, uzunca bir dönem nüfusun en önemli geçim kaynağını oluşturmuştur. Yerfıstığı, ülkenin özellikle Diourbel ve Kaolack bölgesinde üretilmektedir. Senegal’in yerfıstığı tohumundan sıvı yağ üreten tek kuruluşu olan SONACOS (yeni adıyla SUNEOR) şirketi 2002 yılında alımlarını 400 bin tonla sınırlandırmıştır. Bu da üretimde azalmaya sebep olmuştur. Bu kuruluş tek alıcı konumunda olup, yıllık alış fiyatını resmi olarak belirlemektedir. Senegal dünyada yerfıstığı yağında birinci sırada yer alırken, dünya piyasalarında palm ve soya yağına olan talebin artmasıyla yerfıstığı yağı talebinde düşüş olmuştur. 


Tarımsal Üretim İstatistikleri

Kaynak: Agence Nationale de la Statistique de la Demographie, Bulletin Mensuel des Statistiques Economiques

 

2008/2009

2009/2010

2010/2011

Yerfıstığı (yağlı)

731

1.033

1.287

Pamuk

39

22

26

Darı

678

810

813

Hint darısı

254

219

163

Mısır

411

290

187

Pirinç

409

391

604

Fonyo

4

3

1

Manyok

321

266

181

Börülce

126

87

49

Karpuz

327

191

241

Susam

11

7

5

Bissap (bamya çiçeği)

1

1

2

Bamya

15

18

15

Kabak

10

3

3

Domates

108

16

5

Patlıcan

3

2

2

 
 
Senegal’de tarım ürünlerinin üretimi teşvik edilmekte ve ayrıca ürün çeşidi artırılmaya çalışılmaktadır. Dünyada kuşkonmaz ihracatında birinci sırada yer alan Tayvan’ın teknik desteği ile 1998 yılında Senegal’de kuşkonmaz (L’asperge) üretimine başlanmıştır. Üretim bölgesi Dakar’a yakın olan Niayes bölgesidir. Yaklaşık 30 hektarlık bir alanda 90 üretici tarafından hektar başı yıllık 7–8 ton üretimi yapılmaktadır. Otel ve restoranlar sözkonusu ürünün önemli müşterilerini oluşturmaktadır. Üretilen ürünün bir bölümü Fransa’ya ve Hollanda’ya ihraç edilmektedir. Bu üründen yılda iki veya üç kez verim alınabilmektedir.
Senegal kiraz domatesi dışsatımında önemli bir paya sahip olmuştur. Senegal nehri vadisi üzüm, kavun ve turunçgil meyveleri açısından elverişlidir.
Tahıl üretimi 1,7 milyon civarında gerçekleşmektedir. Darı, pirinç ve mısır üretimi en çok yapılan tahıl ürünleridir.
Mango Senegal’in önemli avantaja sahip olduğu bir meyvedir. 5 yıl içinde üretim 200 tondan 3 bin tona ulaşmıştır. Ayrıca bezelye, fesleğen, soğan, patates, patlıcan gibi ürünlerin üretiminde artış gerçekleşmiştir. Taze fasulye, kiraz domatesi, mango ve kavun üretimi de dahil olmak üzere, dışsatım amaçlı üretim zamanla artmaktadır.
Senegal nehri üzerinde bulunan iki önemli baraj, 300 bin hektardan daha fazla alanın sulanmasına olanak sağlamaktadır. Aynı biçimde, Gambiya nehri üzerindeki tesisler de 100 bin hektarlık alanın sulanmasını sağlamaktadır.
Hükümet, Dünya Bankası ile işbirliği içerisinde tarım sektörünü geliştirmeyi planlamaktadır. Bu alanda bahçe bitkileri üretimini geliştirmek, pazarlama olanaklarını artırmak, üreticileri desteklemek, sulama vb. olanakları geliştirmek önemli hedefler arasındadır. Bu amaçla REVA adı altında tarıma dönüş planı uygulamaya konulmuştur.
 

    • Sanayi

İmalat sanayii açısından yukarıda da ifade edildiği üzere, Fildişi Sahili hariç Batı Afrika’nın en gelişmiş sanayiine sahip olduğu söylenebilir. Hemen hemen tamamına yakın bölümü Başkent Dakar çevresinde yoğunlaşmıştır. Sanayi içerisinde en önemli payı tarıma dayalı sanayi almaktadır. Tarıma dayalı sanayi içerisinde ilk sırada yerfıstığı yağı imalatı gelmektedir. 
Buğday ve mısır unu üretimi, bisküvi, süt ürünleri, bira ve alkollü içecekler, işlenmiş tütün, konserve ve balık önemli sektörler olarak değerlendirilebilir. Ayrıca en önemli maden kalemi olan fosfatın işlenmesi de imalat sanayii içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. Bunların dışında tekstil, deri, kimya, kağıt, paketleme, ağaç ürünleri ve inşaat malzemeleri de sanayi içinde mevcuttur.
Senegal’de pamuk üretiminin yaygınlaşması tekstil sanayiinin gelişmesine olanak sağlamıştır. Ülkede pamuk üretimi, çırçırlama iplik üretimi, dokuma, örgü ve hazır giyim faaliyetleri yürüten işletmeler bulunmaktadır. İplik fabrikalarının sayısı son yıllarda artmıştır. Tekstil ve hazır giyim alanındaki yatırımcılara çeşitli olanaklar sağlanmaktadır. Gemi taşımacılığının ABD’ye 8 gün, Avrupa’ya 5 gün içinde olması ve UEMOA (Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği) içindeki pamuk üretiminin dış piyasalara çıkış kapısının Senegal olması ülkede bu sektörü önemli kılan faktörlerden bazılarıdır.
Ülkede pamuğun çırçırlama işlemleri SODEFITEX tarafından yapılmaktadır. Bu kuruluş işlenmiş pamukları ihraç etmekte ve bir bölümünü iplik yapan kuruluşlara satmakta olup, kapasitesi 65.000 ton pamuk çekirdeğidir. SOTEXKA-INDOSEN ve ICOTAF (SOTIBA, COSETEX ve ICOTAF’dan oluşmaktadır.) iplik, dokuma, boyama, örgü vb. alanda faaliyet gösteren ihracat ve ithalat yapan iki önemli kuruluştur. Ülkenin yıllık 8.000 ton iplik, 20 milyon metre dokuma, 8 milyon metre örgü ve 10 milyon metre kumaş ve örülmüş malzeme kapasitesi bulunmaktadır. Senegal; hazır giyim, seyahat malzemeleri kumaşları, nakış ve ev tekstilinde de olanaklara sahiptir. Afrika kumaşları Avrupa ve Amerika piyasalarında orijinal desenleri ve özellikleri sayesinde talep görmektedir. Bu sektörde 100 binden fazla terzi ve en az 100 makine kapasiteli fabrikalar bulunmaktadır.

 


Sanayi Üretim İstatistikleri (1.000 ton)

Kaynak: Agence Nationale de la Statistique de la Demographie, Bulletin Mensuel des Statistiques Economiques, Decembre 2010

Ürünler

2006

2007

2008

2009

2010

Fosfat

584

691

563

903

952

Deniz tuzu

199

212

241

223

231

Ham yağ

52

43

13

34

54

Rafine yağ

77

93

78

71

57

Buğday unu

224

238

299

298

306

Kesme şeker

23

21

13

13

18

Petrol ürünleri

313

648

896

739

617

Temizlik sabunu

43

34

27

18

24

Gübre

33

82

50

44

45

Çimento

2.884

3.152

3.084

3.320

4.066

Elektrik (1000 MWH)

2160

2.296

2.490

2.495

2.783

Su (milyon m3)

130

135

139

140

148

Fosforik asit

180

234

180

283

313

 
 

    • Turizm


Ülke için en önemli döviz kazandırıcı kalemler arasında turizm sektörü sayılabilir. Dakar, Thies ve Ziguinchar turizmde canlı bölgelerdir. Gelen turistlerin çoğu Avrupalı, yarıdan fazlası ise Fransız’dır.
Turizm sektörü balıkçılık sektöründen sonra gelen ikinci dinamik sektördür. Senegal günümüzde Fransızca konuşulan Afrika ülkeleri arasında turistlerin ilk uğrak noktasını oluşturmaktadır. 2010 yılında ülkeye 1,5 milyon turistin çekilmesi hedeflenmektedir. Bu nedenle ülke turizm sektörünün önündeki zorlukları aşmayı ve bu sektörü geliştirmeyi hedeflemektedir. 1970–1980 arasındaki dönem turizm politikalarının ve turizmde öncelikli alanların ilk olarak belirlenmeye başladığı dönemdir. 1980–1990 arasındaki dönemde turizm alanları yaratılmaya başlanmıştır. 1990–2000 arasındaki dönemde; turizm önemli gelişme kaydetmiştir. 2009 yılında özellikle başkent Dakar’da yoğunlaşmış olarak Pullman, Meridien, 
Radison-BLU, Club Med gibi uluslararası otel zincirleri tarafından işletilen 5 yıldızlı otellerin 
sayısında artış görülmektedir. Halen Inter Continental uluslararası oteller zincirinin Dakar’da 5 
yıldızlı otel inşaatı sürmektedir. İnşaatın 2012 yılı ortalarına yetiştirilmesine çalışılmaktadır.
Turizm sektörü ülkede bir buçuk milyon kişiye istihdam sağlamaktadır.
Turistik bölgelerin oluşturulmasının yanısıra Senegal’in ECOWAS (Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu) ve UEMOA’ya üye olması, Saint-Louis müzik festivali gibi aktivitelerin olması, iklim ve plajların uygun olması, demokratik yönetimin ve modern İslam anlayışının bulunması turizme avantaj sağlamaktadır.
Ancak, önceki yıllarda Senegal’in en güzel bölgesini oluşturan Casamance bölgesinde turizmi sarsan olayların yaşanması ve Turizm Bakanlarının sık sık değişmesi, turizmin gelişmesini olumsuz etkilemiştir. Sektör şimdiye kadar özellikle Fransa ağırlıklı yabancı kaynaklı yatırımlarla bugüne kadar gelmiştir. Yabancı turizm şirketleri arasında ağırlıklı olarak Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve Belçika bulunmaktadır. Türk Havayolları 5 Nisan 2009 tarihi itibarıyla Istanbul-Dakar ve Dakar-Sao Paolo direk uçak seferlerini başlatmıştır ve Mart 2010’da direk sefere dönmüştür.Turizm sektörü ülkede bir buçuk milyon kişiye istihdam sağlamaktadır.
Senegal’e turist akımı iki dönemde olmaktadır. Birincisi havanın sıcak ve kuru olduğu Kasım-Nisan dönemidir. Daha az turist çeken ikinci dönem ise nem oranının ve sıcaklığın arttığı Mayıs-Ekim dönemidir. İlk dönemde turist sayısı ikinci döneme göre ortalama %49 daha fazla olmaktadır.
Goréee Adası, Dakar Saint-Louis ve Rufisque bölgesi Senegal’in kültürel alanda turizm bölgesini oluştururken doğa güzellikleri açısından aşağıda belirtilen bölgeler turizmde önem taşımaktadır.

 

    • Ulaştırma ve Telekomünikasyon Altyapısı

Ülke içi ve komşu ülkeler arası karayolu ulaşım altyapısı hali hazırda çok yetersizdir. Ülke içi taşımacılıkta kontroller çok sıktır; polis ve jandarma tarafından her 100 km’de ortalama 2,3 kontrol yapılmaktadır. Trafik yoğunluğu, yol koşulları ve sık kontrollerden kaynaklanan gecikmeler dikkate alındığında, karayolu taşımacılığı ortalama 6km/saat gibi çok düşük bir hızda yapılabilmektedir.
Ulaşımdaki altyapı yetersizliğinden kaynaklanan maliyetin milli gelirde %4,6 gibi ciddi bir oranda kayba yol açtığı tahmin edilmektedir. Yabancı sermaye yatırımlarının önündeki en büyük engellerden biri de ulaşımda yaşanan sıkıntılardır.
Ekonomik faaliyetlerin %85’inin gerçekleştirildiği Dakar bölgesi içerisinde, 230 milyon Euro tutarında 25 km’lik bir ücretli otoyol inşaasına başlanmıştır. Dakar ile Diamniado kentini birbirine bağlayan otoyolun tamamlanması ile ulaşımın 2 saatten 30 dakikaya düşmesi beklenmektedir. Söz konusu otoyolun hizmete girmesi ile bölgedeki ekonomik faaliyetlerde ciddi bir hızlanma beklenmektedir.
Telekomünikasyon, Senegal’in önemli ve güçlü bir sektörüdür. Son beş yıldır yaklaşık %20 oranında büyüyen telekomünikasyon sektörü GSMH’nın %7’sini oluşturur duruma gelmiştir. Nüfusun yaklaşık %64’ü mobil telefon kullanmaktadır (7,8 milyonun üzerinde). Haziran 2010 itibarıyla ülkenin %87’si kapsama alınmıştır. Mobil telefon aboneliklerinin %99’u ön ödemeli (kontörlü) aboneliklerden oluşturmaktadır. Ekim 2010 itibarıyla sabit telefon aboneliklerinin sayısı 331,5 bin, internet aboneliklerinin sayısı ise 85,3 bindir.
Sonatel (Societe Nationale de Telecommunications) ülkenin telekomünikasyon kuruluşudur. 1985 yılında kurulmuş ve hisselerinin bir bölümü France Telecom’a satılarak 1997 yılında özelleştirilmiştir. Sonatel’in mobil telefon ve internet ile ilgili kuruluşu (Sonatel Alize) France Telekom’un marka birliği sağlama çalışmaları kapsamında 2006 yılında “Orange” adı altında yeniden yapılandırılmıştır. Şirket %61 pazar payına sahiptir.
Senegal’de Sonatel Mobiles, Sentel ve Expresso olmak üzere 3 tane mobil telefon hizmeti veren operatör bulunmaktadır. Orange markası ile hizmet veren Sonatel Mobiles pazarın %60’ına sahiptir. France Telekom Sonatel’in %42,3’lük hissesine sahiptir. %27’lik hisse ise kamunun elinde bulunmaktadır. Lüksemburg merkezli Sentel’in pazar payı %31 civarındadır ve Tigo markası ile hizmet vermektedir. Sudan merkezli Expresso’nun pazar payı ise %9 civarında bulunmaktadır.
Diğer taraftan “Agency of Regulation of Telecommunications (ART)” telekomünikasyonun teşvik edilmesi ve geliştirilmesi rolüne sahiptir. Görevi telekomünikasyonun yaygınlaşması, gelişmesi ve tüketicilerin etkin bir biçimde korunmasıdır.
 

    • Enerji

Senegal’de elektriğe olan talep devamlı artmaktadır. Buna karşın elektrik üretimi yetersiz ve pahalıdır. Üretim esas olarak dizel ve gaz türbinleriyle sağlanmaktadır. Türbinlerin eski ve yetersiz olması nedeniyle yeterli miktarda elektrik üretilememektedir. Senegal’in kurulu elektrik kapasitesi 2008 verilerine göre 635 Mwatt’tır. 2010 yılı itibarıyla net üretim 2,8 milyar kilowatt/saat (kW/s) olarak gerçekleşmiştir. Nüfusun elektriğe erişim oranı %30’lar civarındadır. Elektriğe kırsal kesimlerdeki erişim oranı ise %9’lara kadar düşmektedir. Elektriğe ulaşabilen kesim de düzenli ve sürekli alamamaktadır. Hemen hemen her gün kesintiler olmakta ve bu kesintiler 10 saate kadar uzayabilmektedir. Ülkenin %25’lik kesimi jeneratörlerle kendi elektriğini kendi üretmektedir. Elektrik kesintileri, ekonomik faaliyetlerin yürütülmesini bıkkınlık ölçüsünde kesintiye uğratmakta ve maliyetlerin artmasına yol açmaktadır. Elektrik kesintileri, ayrıca yabancı sermaye yatırımlarının önündeki en büyük engellerden biridir. 

Ülkenin ulusal elektrik şirketi Senelec nakil ve dağıtım sektörlerinde tekeldir. Üretim ise sektörün serbestleştirilmesinden sonra yap-işlet-devret modeli çerçevesinde özel sektöre de açılmıştır. Senelec tek alıcı olarak bağımsız enerji üreticileriyle alım sözleşmeleri imzalamaktadır.
Ülkede elektrik üretimi ile talep arasında kronikleşmiş bir fark mevcuttur. 2010 yılında 2,6 milyar kW/s olan elketrik üretimi %3 gerileyerek 2011 yılında 2,5 milyar kW/s olmuştur. Ancak Senelec, giderek eskiyen elektrik santrallerinden kaynaklanan bir enerji güvenliği sorunu yaşamaktadır. Sürekli yaşanan elektrik kesintilerinin ekonomik faaliyetleri yavaşlatması ve üretimi olumsuz etkilemektedir.
Hidroelektrikle ilgili iki kuruluş bulunmaktadır. Senegal nehri ile ilgili olan OMVS, Gambiya nehri ile ilgili olan ise OMVG’dir. Mali’de Senegal nehri üzerinde kurulmuş olan 200 MW kapasiteli Manantali barajından üretilen elektrik Mali, Moritanya ve Senegal tarafından paylaşılmaktadır. Senegal %33’lük bir paya sahiptir.
 

    • Bankacılık

Senegal Batı Afrika Parasal Birliği (UMOA)’nin 8 üyesinden biridir. Batı Afrika Ülkeleri Merkez Bankası (BCEAO) Dakar’da bulunmaktadır. Birlik içinde kullanılan ortak para birimi olan FCFA BCEAO tarafından piyasaya sunulmaktadır. 


12 Mayıs 1962 yılında imzalanan ve 2 Kasım 1962 yılında yürürlüğe giren ve 14 Kasım 1973 yılında tadil edilen Batı Afrika Parasal Birliği Anlaşması’na göre; üye ülkelerin para politikası Birlik Merkez Bankası tarafından belirlenmektedir. Merkez Bankası’nın görevleri; para sunumunu sağlamak ekonomik büyümeyi teşvik edici ve fiyatlardaki istikrarı sağlayan para politikasını oluşturmak ve ülkelerde uygulanmasını kontrol etmek ülkelerdeki bankacılık sistemini oluşturmak ve kontrol etmektir. Bu amaçla 24 Nisan 1990 tarihinde bir komisyon oluşturulmuştur. Merkez Bankası ayrıca üye ülkelerin uluslararası finansal kuruluşlarla olan ilişkilerinde de talep edilmesi durumunda destek vermektedir. Merkez Bankasının 8 ana ve 15 yardımcı şubesi bulunmaktadır. Bunlardan iki tanesi Senegal’dedir.
  • Doğrudan Yabancı Yatırımlar
  •  
    • Doğrudan Yabancı Yatırımların Görünümü

Senegal yılda 200 – 250 milyon dolar civarında doğrudan yabancı sermaye yatırımı çekmektedir. Birlemiş Milletter’in 2011 Dünya Yatırım Raporu’na göre 2010 yılı itibarıyla Senegal’in doğrudan yabancı sermaye stoğu sadece 1,6 milyar dolar civarındadır. Bu da Senegal’in Afrika’da en az doğrudan yabancı sermaye çeken ülkelerden biri olduğunu göstermektedir. Batı Afrika’da bile doğrudan dış yatırımlarda 8. sırada bulunmaktadır. 
Pazarda hali hazırda egemenliği ve etkinliği açık bir şekilde görülen Fransa, Senegal’in en büyük ticari ortağı olmanın yanısıra ülkeye en fazla yatırım yapan ülkedir. Fransız yatırımları; telekomünikasyon hizmetleri, petrol dağıtım, gıda üretim, bankacılık, turizm, deniz taşımacılığı, gayrimenkul, bilgisayar, genel ithalat-ihracat, otomotiv gibi sektörlerde yoğunlaşmaktadır. Diğer ülkelerin de benzer alanlara önem verdiği görülmektedir.
Lübnan asıllı Senegal yurttaşları daha çok orta büyüklükte işletmelerle kimya, gıda, tekstil, plastik, sektörlerinde yatırımlar yapmaktadır. Son yıllarda, Fas’ın yatırımları dikkat çekmektedir.

    • Yatırımlarda Öncelikli Alanlar

Ülkede yürütülen mevcut programlarda sağlık, eğitim, taşımacılık, enerji ve su yatırım için dikkat çeken alanlar olarak görülmektedir.
Diğer taraftan, altyapı ve inşaat en fazla yatırım yapılan sektörler olarak; özellikle ulaştırma sisteminin rehabilitasyonu yönünde Dünya Bankası tarafından desteklenen projeler vardır.
Tarım, ambalaj, tekstil, ayakkabı, oto yedek parçası, beyaz eşya gibi konularda küçük ölçekli yatırımlar yapılabilir. Yabancı sermaye yatırımları konusunda herhangi bir kısıtlama ya da yerli ortak şartı aranmamaktadır. Yatırım konusunda detaylı bilgi Senegal’in yatırımla ilgili kurumu olan APIX’den alınabilir.
APIX-Agence Nationale Chargée de la Promotion 
de l’Investissement et des Grands Travaux
52-54 Rue Mohamed V BP 430 – Dakar - Sénégal / Senegal
Tel: 221-8490555 Fax: 221-8239489
E.mail: apix@sentoo.sn
http://www.apix.sn Http://www.investinsenegal.com


Senegalde yürütülmekte olan önemli altyapı projeleri için kaynak (Fransızca): 
http://www.gouv.sn/spip.php?rubrique21 
  • Dış Ticaret
  •  
    • Genel Durum

Senegal dış ticaretinde sürekli açık veren bir ülkedir. Economist İntelligence Unit verilerine göre 2011 yılı ihracatı 2,4 milyar dolar, ithalatı ise 5,4 milyar dolar civarında bulunmaktadır. 

Senegal’in başlıca ihraç ürünleri; petrol yağları, başta balık olmak üzere çeşitli su ürünleri, altın, çimento, fosforik asit, yerfıstığı yağı, sigara, sabun, demir ve çelik, tütün ve pamuktur. Bu ürünlerden petrol yağları, demir ve çelik ve çimento Senegal’in aynı zamanda en çok ithal ettiği ürünler arasında yer almaktadır. İhracat yapılan başlıca ülkeler; Mali, Hindistan, İsviçre, Fransa, Gine, Gambia, Moritanya, İspanya, Fildişi Sahili, Gine Bissau, İtalya ve Lübnan’dır.
Senegal’in başlıca ithal ürünleri; petrol yağları, ham petrol, pirinç, binek otomobilleri, buğday, ilaç, süt ve krema, petrol gazları, demir-çelik ürünleri, telefon cihazları, kamyonlar, şeker, soya yağı, iş makineleri ile bunların aksam ve parçaları, taşkömürü ve çimentodur. Senegal’in ithalat yaptığı en önemli ülke Fransa’dır. Fransa’yı Nijerya ve Çin takip etmektedir. Senegal, tarihi ilişkileri nedeniyle en önemli ticari ortağı olan Fransa’dan her türlü ürünü ithal ederken, Nijerya’dan hemen hemen sadece ham petrol ithal etmektedir. Hollanda, İngiltere, İspanya, Tayland, Brezilya, ABD, Hindistan, Japonya ve Fildişi Sahili Senegal’in en çok ithalat yaptığı diğer ülkelerdir.
Mevsim koşulları ve kolay ulaşım imkanları değerlendirildiğinde Senegal, AB pazarına tarım ürünleri ihracatı bakımından avantajlı konumda bulunmaktadır. Ancak, AB’nin uyguladığı standartlara ulaşmada sorunları bulunmaktadır. 
 

    • Ülkenin Dış Ticareti

Dış Ticaret Göstergeleri (Milyon Dolar)

a: Tahmin, b: projeksiyon
Kaynak: The Economist Intelligence Unit, Country Report, Senegal,December 2012

 

2009

2010

2011

2012b

2013 b

İhracat FOB

2.097

1.975

2.413

2.594

2.784

İthalat FOB

4.125

4.435

5.392

5.453

5.277

Dış ticaret hacmi

6.222

6.410

7.805

8.047

8.061

Dış ticaret dengesi

-2.028

-2.459

-2.978

-2.859

-2.493

    •  
       
    •  
    •  
    • İhracatında Başlıca Ürünler

İhraç Ettiği Başlıca Ürünler (1 000 Dolar)

Trade Map, ITC

GTİP

Ürünler

2009

2010

2011

2710

Petrol yağları ve bitümenli minerallerdenelde
edilen yağlar

434.921

503.389

364.891

2809

Difosfor pentaoksit; fosforik asit ve polifosforik
asitler

148.110

198.999

340.753

7108

Altın (ham, yarı işlenmiş, pudra halinde)

181.180

205.004

247.678

2523

Çimento

149.818

201.464

237.979

303

Balıklar (dondurulmuş)

63.054

71.554

99.134

302

Balık (taze/soğutulmuş)

86.856

78.040

81.991

0307

Yumuşakçalar (canlı/taze/soğutulmuş/dondurulmuş/kurutulmuş/
tuzlanmış vs.)

49.921

42.627

81.804

1508

Yer fıstığı yağı ve fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş)

38.487

57.810

79.392

2104

Çorba, et suyu ve karışım halindeki homojenize
gıda müstahzarları

39.817

44.584

69.270

2402

Tütün/tütün yerine geçen maddelerden purolar, sigarillolar ve sigaralar

41.416

45.417

52.586

1006

Pirinç

49.672

21.564

52.528

7213

Demir/çelik filmaşin (sıcak haddelenmiş,
rulo halinde)

28.672

24.963

40.023

7204

Demir/çelik döküntü ve hurdaları, bunların külçeleri

12.852

22.012

29.969

3304

Güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları

27.276

26.408

29.477

7215

Demir/çelik çubuklar (diğer)

12.731

17.265

28.300

2403

Homonize edilmiş tütün ve tütün yerine geçen madde hülasaları

23.689

24.828

28.014

0306

Kabuklu hayvanlar (canlı/taze/soğutul../donduru../kurutul../tuzlan.. Vs.)

20.618

28.488

26.614

5201

Pamuk (kardesiz, taranmamış)

12.748

20.697

24.022

7214

Demir/çelik çubuklar (sıcak haddeli, dövülmüş, burulmuş, çekilmiş)

15.857

17.110

20.474

0402

Süt, krema (konsantre edilmiş, tatlandırıcı madde içerenler)

11.885

13.388

19.309

1901

Malt hülasası; un, nişasta ve malt esaslı müstahzarlar

1.369

2.234

19.092

2401

Yaprak tütün ve tütün döküntüleri

22.909

17.546

19.045

2501

Tuz, saf sodyum klorür ve deniz suyu

15.337

15.037

18.532

8704

Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar

12.332

16.844

14.535

8544

İzole edilmiş tel, kablo; diğer izole edilmiş elektrik iletkenleri; fiber optik k

9.952

9.193

13.042

0702

Domates (taze/soğutulmuş)

9.202

10.653

12.616

3105

Azot, fosfor ve potasyum gibi; iki/üçünün karışımları

6.505

4.727

12.160

8703

Otomobil, steyşın vagonlar, yarış arabaları

12.794

12.671

11.893

7210

Demir/çelik yassı mamul, kaplı, sıvanmış (600mm. Den geniş)

3.940

4.440

11.700

1202

Yer fıstığı

101

3.287

11.489

3004

Tedavide/korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış)

10.226

8.529

11.164

3402

Yıkama, temizleme müstahzarları-sabunlar hariç

2.974

12.746

11.004

0807

Kavunlar (karpuzlar dahil) ve papaya (taze)

3.210

5.131

10.628

3811

Ateşlemeyi önleyici müstahzarlar, peptizan katkılar vb

3.059

6.437

10.420

2510

Tabii kalsiyum; tabii alüminyum kalsiyum fosfat ve fosfatlı tebeşir

3.798

5.668

10.033

0708

Baklagiller (taze/soğutulmuş)

6.922

6.712

9.992

8429

Dozerler, greyder, skreyper, ekskavatör, küreyici, yükleyici vb.

3.353

6.226

9.557

4819

Kağıt/karton vb. esaslı kutu, kılıf, torba vb. eşya

10.776

7.196

9.542

2305

Formun Üstü Yer Fıstıgı Yagı Uretımınden Arta Kalan Kuspe Ve Katı Artıklar Formun Altı

4.739

5.437

9.225

1905

Ekmek, pasta, kek, bisküvi vs. İle boş ilaç kapsülü mühür güllacı vs.

7.395

8.668

9.184

 

Diğer ürünler toplam

416.913

326.135

342.644

 

Genel Toplam

2.017.386

2.161.128

2.541.705

    •  
       
    • İthalatında Başlıca Ürünler

İthal Ettiği Başlıca Ürünler (1 000 Dolar)

Trade Map, ITC

GTİP

ÜRÜNLER

2009

2010

2011

2710

Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar

560.037

829.447

1.131.373

2709

Ham petrol (petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar)

391.812

451.222

539.288

1006

Pirinç

326.905

289.492

376.440

1001

Buğday ve mahlut

110.914

127.263

170.603

3004

Tedavide/korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış)

122.833

125.779

157.382

8703

Otomobil, steyşın vagonlar, yarış arabaları

143.238

145.012

155.781

7213

Demir/çelik filmaşin (sıcak haddelenmiş, rulo halinde)

70.780

86.430

120.835

1701

Kamış/pancar şekeri ve kimyaca saf sakkaroz (katı halde)

51.480

82.509

113.955

2711

Petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar

70.774

88.900

103.921

0402

Süt, krema (konsantre edilmiş, tatlandırıcı madde içerenler)

115.292

104.034

87.399

8704

Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar

68.777

83.727

86.837

8517

Telli telefon-telgraf için elektrikli cihazlar

118.646

85.515

84.017

1511

Palm yağı ve fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş)

39.296

24.298

81.345

1901

Malt hülasası; un, nişasta ve malt esaslı müstahzarlar

19.610

37.574

77.578

8802

Diğer hava taşıtları, uzay araçları

762

139

68.574

8502

Elektrojen grupları, rotatif elektrik konvertisörleri

26.541

20.418

65.886

2701

Taşkömürü; taşkömüründen elde edilen briketler, topak vb. Katı yakıtlar

47.310

42.443

52.880

8474

Toprak, taş, metal cevheri vb. Ayıklama, eleme vb. İçin makineler

66.647

19.030

52.439

8429

Dozerler, greyder, skreyper, ekskavatör, küreyici, yükleyici vb.

45.140

47.742

48.897

1507

Soya yağı ve fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş)

71.074

74.320

43.303

8431

Ağır iş makine ve cihazlarının aksamı, parçaları

25.774

25.640

40.008

4407

Uzunlamasına kesilmiş, biçilmiş ağaç; kalın >=6 mm

36.274

34.957

39.636

2713

Petrol yağlarının/bitümenli minerallerden elde edilen yağların kalıntıları

15.934

12.770

38.550

1005

Mısır

28.549

25.013

34.431

6908

Sırlı seramikten döşeme, kaldırım taşları, şömine, duvar karosu

29.317

27.238

30.955

8544

İzole edilmiş tel, kablo; diğer izole edilmiş elektrik iletkenleri; fiber optik k

29.025

17.929

30.299

7308

Demir/çelikten inşaat ve aksamı

45.529

31.703

29.071

8701

Traktörler

25.115

26.297

28.713

2401

Yaprak tütün ve tütün döküntüleri

45.384

16.185

28.387

0703

Soğan, salot, sarımsak, pırasa ve diğer soğanımsı sebzeler (taze/soğutulmuş)

18.124

18.834

26.718

8705

Özel amaçlı motorlu taşıtlar

16.987

13.886

24.905

8523

Ses ve diğer fenomenleri kaydetmek için disk, bant, katı hal kalıcı depolama aygı

15.984

21.287

24.536

7214

Demir/çelik çubuklar (sıcak haddeli, dövülmüş, burulmuş, çekilmiş)

20.261

23.635

23.720

8504

Elektrik transformatörleri, statik konvertisörler, endüktörler

15.153

13.790

23.494

7209

Demir/çelik yassı mamul, soğuk haddelenmiş kaplanmış (600mm. Den geniş)

9.410

17.078

22.921

8409

İçten yanmalı, pistonlu motorların aksam-parçaları

16.172

25.989

22.411

8708

Kara taşıtları için aksam, parçaları

27.893

24.395

21.705

3923

Eşya taşıma ambalajı için plastik mamulleri, tıpa, kapak, kapsül

26.580

17.405

21.683

8716

Taşıtlar için römorklar, yarı römorklar vb. İle aksam-parçaları

14.246

14.534

21.675

7210

Demir/çelik yassı mamul, kaplı, sıvanmış (600mm. Den geniş)

12.096

23.767

21.098

 

Diğer ürünler toplam

4.712.899

4.782.240

5.908.917

 

Genel Toplam

4.712.899

4.782.240

5.908.917

    •  
    • Başlıca Ülkeler İtibarı ile Dış Ticareti

Başlıca Ülkeler İtibarı ile İhracat (1 000 Dolar)

Trade Map, ITC

ÜLKELER

2009

2010

2011

Mali

415.317

548.418

439.571

Hindistan

155.203

209.724

356.601

İsviçre

157.145

165.647

221.476

Gine

66.266

89.820

135.939

Fransa

121.013

96.705

112.576

Gambiya

78.052

86.658

85.358

Moritanya

71.588

64.985

85.160

İspanya

44.508

60.112

74.173

İtalya

51.963

46.886

69.146

Gine Bisau

58.438

50.011

63.769

Lübnan

18.842

43.189

55.864

Fildişi Sahili

58.986

52.739

54.295

Kamerun

16.939

31.851

48.494

Burkina Faso

23.031

26.082

41.160

Bae

27.617

36.458

39.320

Birleşik Krallık

79.801

19.678

36.061

Togo

19.734

20.986

28.573

Hollanda

28.941

22.111

25.055

Portekiz

12.515

12.482

22.435

Benin

15.371

21.102

21.217

Sierra Leone

9.362

14.337

20.007

Çin

23.791

16.161

18.603

Ekvator Ginesi

7.901

17.305

18.437

Yunanistan

25.716

16.356

17.580

Diğer ülkeler toplam

429.346

391.325

450.835

Genel Toplam

2.017.386

2.161.128

2.541.705

    •  
       

Başlıca Ülkeler İtibarı ile İthalat (1 000 Dolar)

Trade Map, ITC

ÜLKELER

2009

2010

2011

Fransa

955.870

943.267

1.018.421

Nijerya

415.066

488.929

541.237

Çin

391.684

397.522

390.381

Hollanda

187.346

253.349

385.289

Birleşik Krallık

157.573

234.633

311.089

ABD

131.849

127.474

287.175

Türkiye

58.430

84.195

223.890

İspanya

187.504

189.792

199.905

Tayland

225.169

155.671

195.273

Fildişi Sahili

184.360

113.538

186.008

Brezilya

171.651

128.209

179.980

İtalya

149.311

96.609

171.459

Vietnam

80.718

52.548

120.736

Hindistan

95.370

117.464

118.628

Almanya

159.514

107.830

107.453

Güney Afrika

90.624

82.503

104.649

Japonya

87.297

116.414

101.620

Arjantin

98.686

112.072

100.591

Belçika

108.066

96.107

95.128

İran

17.849

7.910

66.185

Ukranya

56.244

112.554

65.167

Fas

73.471

52.329

58.147

İsviçre

19.092

32.771

57.183

BAE

24.427

61.881

56.442

Rusya

26.875

37.042

44.707

Diğer ülkeler toplam

558.853

579.627

722.174

Genel Toplam

4.712.899

4.782.240

5.908.917

 

  • Dış Ticaret Politikası ve Vergiler
  •  
    • Dış Ticaret Politikası

Senegal Batı Afrika’da diğer ülkeler ile de ticaret yapılabilmesine imkan tanıyacak önemli bir jeopolitik konuma sahiptir. Senegal pazarı Batı Afrika pazarına giriş için önemli bir kapı konumundadır. Son yıllarda Çin ve İran dahil bir çok ülkenin Senegal ile işbirliği imkanlarını araştırması da benzeri nedenlerden kaynaklanmaktadır.
UEMOA üyesi ülkeler arasında tarife ve tarife dışı engellerin tümü 1 Ocak 2000’den itibaren kaldırılmıştır. Bu çerçevede değerinin en az yüzde 60’ı UEMOA kökenli olan sanayi ürünleri de UEMOA ürünü sayılmakta ve bu ürünlerin UEMOA içi dolaşımına tarife uygulanmamaktadır. Diğer taraftan, üçüncü ülkelerden yapılan ithalatta uygulanan tarife dışı engeller az da olsa mevcuttur. Kanunlara ve kamu ahlakı ve düzenine uygun olmayan ürünlerin ithalatına izin verilmemektedir. Hayvansal gıda ürünleri ithalinde; menşeini gösteren belge, sağlık sertifikası istenmektedir. Bitkisel ürünlerde ise, Tarım Bakanlığı tarafından düzenlenen bitki sağlığı sertifikası aranmaktadır. Ayrıca, kalite belgesi ve gıda güvenliği, hayvan sağlığı, bitkilerin korunması, insanların hayvansal ve bitkisel hastalık ve ilaçlardan korunması vb. amaçlarla uluslararası standartlara uygunluk aranmaktadır.
Diğer taraftan, ithal edilen malların kontrolü için bir program uygulamaya konulmuştur. Buna göre; Senegal’e ithal edilen mallar, sevk edilmeden önce, ihraç ülkesinde; Senegal topraklarındaki kontrol, hakkı saklı kalmak üzere uzmanlaşmış ve devletçe yetkili kılınan bir şirket (hali hazırda COTECNA) tarafından;

• kalite
• miktar 
• fiyat 
• birim başına fiyat listesi açısından incelemeye tabi tutulmaktadır. 
 

    • Tarifeler ve Diğer Vergiler

1994 yılında başlatılan yapısal reform ve makroekonomik istikrar programının temel hedefi devletin nihai olarak ekonomik aktivitelerden uzaklaşması olarak öngörülmüştü. Bunu sağlamak için de fiyat liberalizasyonu, ticarette serbestleşme ve KİT’lerin özelleştirilmesi hedeflenmişti. Bu çerçevede, ticaret politikası serbest hale getirilip, sınai ve ticari faaliyetlerin icra edilmesi ile ilgili sınırlamalar ile ithalat ve ihracattaki miktar kısıtlamaları da kaldırılmıştır.
1994’te oluşturulan Batı Afrika Ekonomi ve Para Birliği (WAEMU) içinde tarife serbestleştirilmesi sürecinde önemli mesafe kaydedilmiştir. Bu çerçevede, gümrük tarifelerinde ve KDV’de harmonizasyonuna gidilmiş ve topluluk bünyesinde rekabet uygulamalarına yönelik ortak bir anti-damping kodu ortaya konulmuştur. 2002 yılında bu çerçevede Senegal belirlenen ortak tarifenin uygulamasına geçmiştir. Uygulanan gümrük oranları 1994’teki ortalama %37 seviyesinden %14,7 düzeyine çekmiştir. WAEMU’ya üye ülkeler Benin, Burkina Faso, Fildişi Sahili (Côte d’Ivoire), Gine Bissau, Mali, Nijer, Senegal ve Togo’dur.
Birlik temel mallara %0; sermaye malları, hammaddeler ve spesifik girdilere %5, ara malı ve girdilere %10, nihai tüketim malları ve diğer mallara %20 oranlarında ortak gümrük tarifesi uygulamaktadır. 
Bir Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi ülke olarak En Çok Kayırılan Ülke Statüsündedir ve 2001 yılında da az gelişmiş ülke olarak kabul edilmiştir.
Hali hazırda değişik oranlarda “diğer tarife ve vergiler” başlıklı bir uygulama ve ek bazı resimler de uygulanmaktadır. Bunlardan iki ek vergi önemlidir:
RC-Statistical Charge %1
PCS-Community Solidarity Levy %1
Ayrıca tarım ürünlerini korumak amacıyla TCI olarak isimlendirilen özel ithalat vergisi şeker, buğday ve rafine bitkisel yağ gibi ürünlere uygulanmaktadır. WAEMU dışında soğan, sigara, patates, muz, darı ve süpürge darısı gibi bazı ürünlere süreli olarak sürşarj uygulanmaktadır.
Vergiye konu ürünlerde kıymetler CIF üzerinden değerlendirilmektedir.
İlaveten vergiye konu bütün işlemlere %15–20 arasında değişen oranlarda KDV üye ülkeler tarafından uygulanmaktadır.
 

    • Ürün Standartları ile İlgili Uygulamalar

Senegal, serbest ticarete engel oluşturacak milli standartların kullanılmasını önleyen Tokyo Round Anlaşması’nı imzalamıştır. Genellikle Fransız standartları dikkate alınmaktadır. Firmaların uluslararası kalite kontrol standartlarıyla alakalı olarak aşağıda verilen yerel kurumlarla irtibata geçmeleri faydalı olacaktır:
BIVAC SENEGAL
Rue 3 Prolongée x Boulevard de l'Est
Point E - BP 592 Dakar
Tel. 00221 / 865 13 74 
Fax 00221 / 865 13 75
E-mail: bivac-dkr.lo@sn.bureauveritas.com
SGS
B.P. 2734 DAKAR
Tel. 00221 / 849 43 43 
Fax 00221 / 849 43 33 
E-mail: sgs_senegal@sgs.com 
Web: www.sgs.com
Ayrıca, resmi dil Fransızca olduğundan ürün bilgilerinin Fransızca yazılması gerekmektedir. Standartlar, Senegal Standardizasyon Derneği (l’Association Sénégalaise de Normalisation-ASN) tarafından hazırlanmaktadır.


Gıda ürünlerinde 50 adet standart hazırlanmıştır. Ancak, sadece 7 tanesi zorunlu bulunmaktadır. Zorunlu olanlar aşağıda belirtilmektedir.
•NS 03-037 1994: mutfak tuzu, iyotlu tuz ;
•NS 03-038 1994: potasyum iyodat ile iyonlandırılmış mutfak tuzunda bulunan iyodun belirlenme metotları ;
•NS 03-039 1994: potasyum iyodür ile iyonlandırılmış mutfak tuzunda bulunan iyodun belirlenme metotları ;
•NS 03-036 2001: domates salçası ;
•NS 03-028 1996: çeltik ;
•NS 03-029 1996: fabrikada işlenmiş pirinç ;
•NS 03-040 1994: sirke.

 


 

  • Türkiye ile Ticaret
  •  
    • Genel Durum

 
Türkiye ile Senegal arasındaki ikili ticaret son 10 yıldır istikrarlı bir şekilde artmaktadır ve Türkiye dış ticaret fazlası vermektedir. 2007-2011 döneminde Senegal'e ihracatımız % 24 artarken Senegal’den ithalatımız ise % 11 artmıştır. Ancak ihracatımıza kıyasla ithalatımız çok düşük rakamda seyretmektedir. 2011 yılında ihracatımız % 87 artarak dış ticaret hacmimiz 158,5 milyon dolara ulaşmıştır. 2012 yılı dış ticaret hacmi ise bir önceki yıla göre bir miktar gerileyerek 130 milyon dolar seviyesinde kalmıştır.


Türkiye-Senegal Dış Ticaret Değerleri
(1 000 Dolar)

Kaynak:TÜİK

Yıl

İhracat

İthalat

Denge

Hacim

2000

10.037

68

9.969

10.105

2001

13.411

180

13.232

13.591

2002

19.112

270

18.842

19.381

2003

26.676

137

26.539

26.812

2004

25.520

89

25.431

25.610

2005

34.951

462

34.489

35.413

2006

40.437

577

39.860

41.014

2007

65.108

1.632

63.476

66.740

2008

90.008

1.877

88.132

91.885

2009

95.379

1.489

93.890

96.869

2010

83.314

1.449

81.865

84.762

2011

155.021

2.509

152.512

157.530

2012/(Ocak-Ekim)

109.066

1.922

107.143

110.988

2013/(Ocak-Ekim)

99.470

5.465

94.004

104.936

 

İhracat


2011 yılı ihracatımız bir önceki yıla göre %87 oranında yükselerek 156 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmiş ancak 2012 yılında %17 oranında düşerek 128 milyon dolar seviyesine gerilemiştir.
İhracatımızda en önemli yeri, başta demir-çelik ürünleri ve çimento olmak üzere, inşaat malzemeleri tutmaktadır. Bisküvi, margarin, maya, çikolata ve kakao içeren gıda müstahzarları ile makarna en çok ihraç edilen tarımsal ürünlerdir. Plastik ve kağıt ambalaj malzemeleri, tuvalet ve havlu kağıtları, sabunlar, soğutucular, çeşitli tarım makineleri ile gıda işleme makineleri önde gelen diğer önemli ihraç ürünleridir.

  


Türkiye'nin Senegal'e İhracatında Başlıca Ürünler (1000 Dolar)

Kaynak:TÜİK

GTİP

ÜRÜNLER

2010

2011

2012

7213

Demir veya alaşımsız çelikten filmaşin (sıcak haddelenmiş, kangal halinde)

5.789

45.339

21.479

7214

Demir veya alaşımsız çelikten çubuklar (dövülmüş, sıcak haddelenmiş, haddeleme işleminden sonra buru

2.896

18.930

17.611

7216

Demir veya alaşımsız çelikten profiller

12.878

16.548

16.039

1103

Bulgur, irmik, topak halinde hububat ve pelletler

139

4.832

5.322

1905

Ekmek, pasta, kek, bisküvi ve diğer ekmekçi mamüller, hosti, boş ilaç kapsülü mühür güllacı, pirinç

5.778

9.010

5.154

9619

Hijyenik havlular ve tamponlar, bebek bezleri ve benzeri hijyenik eşya

0

0

3.738

3923

Plastiklerden eşya taşınmasına veya ambalajlanmasına mahsus malzeme, tıpa, kapak, kapsül ve diğer ka

3.138

4.255

3.299

7208

Demir veya alaşımsız çelikten yassı hadde ürünleri (genişlik >= 600 mm) (sıcak haddelenmiş) (kaplanm

1.010

1.988

2.999

2102

Mayalar ve cansız diğer tek hücreli mikroorganizmalar

1.769

2.268

2.638

8418

Buzdolapları, dondurucular ve diğer soğutucu ve dondurucu cihazlar ve ısı pompaları

1.768

1.399

1.920

2710

Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar

139

648

1.913

1902

Makarnalar ve kuskus

418

1.517

1.784

3401

Sabunlar, yüzey aktif organik ürünler ve müstahzarlar

885

1.686

1.670

7308

Demir veya çelikten inşaat ve inşaat aksamı, inşaatta kullanılmak üzere hazırlanmış demir veya çelik

175

564

1.656

1516

Hayvansal ve bitkisel yağlar ve bunların fraksiyonları

25

484

1.580

1512

Ayçiçeği, aspir, pamuk tohumu yağları ve bunların fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş)

194

0

1.534

8477

Kauçuk veya plastiğin işlenmesine veya kauçuk veya plastikten eşyanın imaline mahsus diğer makina ve

319

4

1.424

7209

Demir veya alaşımsız çelikten yassı hadde mamulleri (genişliği > 600 mm, soğuk haddelenmiş, kaplanma

109

316

1.396

3924

Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası

433

898

1.344

2712

Vazelin, parafin, petrol mumu, yağlı mum, ozakerit, linyit mumu, turb mumu vb.

232

1.261

1.266

2106

Tarifenin başka yerinde yer almayan gıda müstahzarları

647

1.506

1.079

7215

Demir veya alaşımsız çelikten diğer çubukıar

284

955

1.074

2503

Her nevi kükürt (süblime, presipite ve kolloidal kükürt hariç)

0

0

1.071

7321

Demir veya çelikten sobalar, mutfak soba ve ocakları, barbekü, mangal, gaz ocakları vb ile bunların

339

678

1.053

8703

Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar (yarış

534

54

961

8504

Elektrik transformatörleri, statik konvertörler (örneğin; redresörler) ve endüktörler

387

392

891

4819

Kağıttan, kartondan, selüloz vatkadan veya selüloz lif tabakalarından kutu, mafhaza, torba vb.

1.063

630

849

1108

Nişastalar ve inülin

245

676

845

6305

Eşya ambalajında kullanılan torba ve çuval

449

603

783

5702

Dokunmuş halılar ve dokumaya elverişli maddelerden diğer yer kaplamaları

535

877

759

4011

Kauçuktan yeni dış lastikler

700

991

749

3920

Plastikten diğer levha, plaka, şerit, film, folye (gözeneksiz)

389

808

718

1806

Çikolata ve kakao içeren diğer gıda müstahzarları

714

518

703

3307

Traş müstahzarları, vücut deodorantları, banyo müstahzarları, tüy dökücüler, vb.

393

179

695

8437

Tohum, hububat, kuru baklagilleri temizleme, tasnif etme ayıklama ve öğütmeye mahsus makina ve cihaz

542

70

676

2834

Nitritler; nitratlar

137

0

611

7615

Aluminyumdan sofra, mutfak ve ev işlerinde kullanılan eşya ile sağlığı koruyucu eşya ve bunların aks

445

478

542

3507

Enzimler, müstahzar enzimler

398

459

477

8708

Karayolu taşıtları için aksam, parça ve aksesuarlar

397

517

450

8544

İzole edilmiş teller, kablolar ve diğer elektrik iletkenler; tek tek kaplanmış liflerden oluşan fibe

265

379

436

 

Diğerleri

36.355

32.304

17.236

 

TOPLAM

83.314

155.021

128.425

 
 
İthalat
Genel ithalatımız içinde çok düşük bir paya sahip olan Senegal’den
düzenli olarak sadece balık ithal edilmektedir. Zaman zaman ham deri
ithalatı gerçekleştirilmektedir. 2012 yılında ise az miktarda pamuk ithalatı
olmuştur.
  


Türkiye'nin Senegal'den İthalatında Başlıca Ürünler (1000 Dolar)

Kaynak:TÜİK

GTİP

ÜRÜNLER

2010

2011

2012

0302

Balıklar (taze veya soğutulmuş)

991

1.402

1.766

5201

Pamuk (karde edilmemiş veya penyelenmemiş)

0

0

135

9027

Fiziksel-kimyasal analiz alet-cihazlar; akışkanlık, genleşme vb ölçü cihazlar; ısı-ışık-ses ölçme cihazları

30

43

73

0307

Yumuşakçalar (canlı, taze, soğutulmuş, dondurulmuş, kurutulmuş, tuzlanmış vs.)

0

0

61

2530

Tarifenin başka yerinde yer almayan mineral maddeler

0

0

44

8481

Borular, kazanlar, tanklar, depolar ve benzeri diğer kaplar için musluklar, valfler (vanalar) ve ben

0

8

20

8437

Tohum, hububat, kuru baklagilleri temizleme, tasnif etme ayıklama ve öğütmeye mahsus makina ve cihaz

0

0

20

3926

Plastikten diğer eşya

0

0

8

0306

Kabuklu hayvanlar (canlı, taze, soğutulmuş, dondurulmuş, kurutulmuş, tuzlanmış vs.)

10

112

7

2402

Tütün/tütün yerine geçen maddelerden purolar, sigarillolar ve sigaralar

3

7

6

4202

Deri ve köseleden sandık, bavul, valiz, evrak çantası, seyahat eşyası, kılıf vb.

0

0

6

4105

Koyun ve kuzuların dabaklanmış veya crust (ara kurutmalı) derileri

302

744

5

 

Diğerleri

112

193

12

 

TOPLAM

1.449

2.509

2.163

 
İki Ülke Arasındaki Anlaşma ve Protokolle

Türkiye ile Senegal arasındaki ticari ve ekonomik ilişkiler çerçevesinde imzalanmış olan anlaşmalar / protokoller aşağıdaki tabloda yer almaktadır.


İki Ülke Arasındaki Ticaretin Altyapısını Düzenleyen Anlaşma ve Protokoller

Kaynak: T.C. Ekonomi Bakanlığı Anlaşmalar Genel Müdürlüğü

Anlaşma

İmza Tarihi

Kültürel İşbirliği Anlaşması

20 Nisan 1968

-Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Senegal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Ticaret, Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşması

09/12/1992

-İstanbul ve Dakar Ticaret Odaları Arasında İşbirliği Protokolü

Ekim 1999

-Ticaret, Sanayi, El Sanatları, Tarım, Bayındırlık, Ulaştırma, Turizm, Kültür, Eğitim, Bilim ve Yeni İletişim Teknolojileri İşbirliği Protokolu

19/12/2006


 
İki ülke arasında 3.12.1992 tarihinde “Ticaret, Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşması” imzalanmıştır. Sözkonusu Anlaşma çerçevesinde kurulması öngörülen Karma Ekonomik Komisyonu’nun (KEK) ilk toplantısının 2004 yılı Haziran ayında yapılması kararlaştırılmış ancak, daha sonra Senegal’de meydana gelen kabine değişikliği nedeniyle sözkonusu toplantı 18-19 Aralık 2006 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilmiştir.

Eş başkanlıklarını Devlet Bakanı Beşir Atalay ve Senegal Dışişleri Bakanı Cheikh Tidiane Gadio’nun yaptığı toplantı sonunda ticaret, sanayi, el sanatları, tarım, bayındırlık, ulaştırma, turizm, kültür, eğitim, bilim ve yeni iletişim teknolojileri alanlarında işbirliğini kapsayan bir Protokol imzalanmış olup, protokol uygulamalarının izlenmesi amacıyla; Senegal Dışişleri Bakanlığı ve T.C. Dakar Büyükelçiliği eş başkanlığında bir karma KEK izleme komitesi kurulmuştur.
Diğer Temas ve Görüşmeler
1999 Ekim ayında bir Türk İhraç Ürünleri Haftası düzenlenmiş ve bu fırsatla İstanbul ve Dakar Ticaret Odaları arasında bir işbirliği protokolü imzalanmıştır.
Senegal Ticaret ve KOBİ Bakanı Aicha Agne Pouye ve beraberindeki iş adamları heyeti, 72. Uluslararası İzmir Fuarına katılmak ve İstanbul ve Ankara’da temaslarda bulunmak üzere 2003 Ağustos ayında ülkemizi ziyaret etmiştir.

Diğer taraftan, Senegal işadamları heyeti 23-28 Mayıs 2004 tarihleri arasında, İstanbul’da Türk iş çevreleri ile temaslarda bulunmak üzere ülkemize bir ziyaret gerçekleştirmiştir. Dakar Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı başkanlığındaki Senegal Alım Heyeti Programı’na; kozmetik, tekstil, hazır giyim, ev aletleri, kimya, inşaat malzemeleri, makine sektörleri ile el sanatları ve turizm alanında faaliyet gösteren 16 firma iştirak etmiştir.

Türk İhraç Ürünleri Fuarı 24-27 Kasım 2005 tarihlerinde Senegal Uluslararası Dış Ticaret Merkezi’nde gerçekleştirilmiştir. Fuar için ayrılan 2000 m2’lik alanda 114 Türk firmasının ürünleri sergilenmiştir.

Fuara makine ve ekipmanları; inşaat malzemeleri; otomotiv yedek parça; ev ofis, otel ve restoran ekipmanları; gıda ve temizlik ürünleri; hazır giyim; ev tekstil; kimyasallar; zirai ürünler sektörlerinden katılım olmuştur. Fuar için tahsis edilen 2000m2’lik alanda 114 Türk firmasının Fuar ile birlikte 25 Kasım günü «Türkiye’nin Afrika Stratejisi, Senegal’de Yatırım ve İş Fırsatları ve İslam Kalkınma Bankası ile İşbirliği» konulu bir Forum düzenlenmiştir. Foruma Dış Ticaret Müsteşarı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın diğer yetkilileri, İKÖ Genel Sekreteri Danışmanı, İslam Kalkınma Bankası Ticaret Finansmanı Direktörü, Senegal Yatırımları Teşvik Ajansı Başkan Yardımcısı konuşmacı olarak yer almışlardır. Forum, Türk ve Senegalli işadamları ile Senegal Hükümeti’nden yetkililer ve basın tarafından izlenmiştir.

Dakar’da kurulu “Kardeşlik” adlı Senegal-Türkiye İş Adamları Derneği ile Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu (TUSKON) içerisinde faaliyet gösteren Anadolu İşadamları Federasyonu işbirliği ile 19-23 Nisan 2009 tarihleri arasında Dakar’da Türkiye-Senegal ve Çevre Ülkeler İşadamları Toplantısı düzenlenmiş, etkinliğe Türkiye’den 109 işadamı, Senegal ve çevre ülkelerden de 228 işadamı katılmıştır. 

 

    • İşbirliği İmkanları

Senegal’de genel olarak; turizm, altyapı, enerji, su ile ilgili alanlar, balıkçılık, gıda işleme, kimya, madencilik, eğitim, bilgi teknolojisi ve telekomünikasyon işbirliği yapılabilecek alanlar olarak ortaya çıkmaktadır.

 

  • İşadamlarının Pazarda Dikkat Etmesi Gereken Hususlar
  •  
    • Ticareti Etkileyen Kültürel Faktörler

Senegal’de geleneksel kolektif yaşam tarzı baskın konumda ve oldukça belirgindir. Resmi olarak konuşulan dil varlığını gösteriyor olmakla birlikte ülkenin kültürel mirası olan yerel konuşma geleneği özellikle toplumda yer alan yaşlı ve saygın bireylerin öncülüğünde sürdürülmektedir. 
Özellikle kırsal kesimde ayinler ile törenlere aktif katılım görülmektedir. Yasalara göre cinsiyet ayırımı yasak olmakla birlikte erkekler aile reisi konumunda yer almaktadır. Ülkede ayrıca birçok dini kutlama ve tatil günleri bulunmaktadır. Senegal’in bağımsızlık günü 4 Nisan’dır.
Günlük yaşam içinde selemlaşma hafife alınmaması beklenen önemli bir unsur olup iyi ilişkiler kurulması bakımından önemsenmektedir. Aile lişkileri de önemsenmekte ve karşılaşmalarda aile bireylerinin sorulması sıkça rastlanan ön konuşmalar arasında yer alır. Tokalaşma da yaygın olup bu tip konuşmalar uzun tokalaşmalar ile birlikte görülebilmektedir.
Senegal’de bir dizi günlük yemek çeşidi bulunmakla birlikte mısır ekmeği, kuskus ve pirinç temel tüketilen yiyeceklerdir. Ayrıca fıstık ve taze deniz ürünleri ana protein kaynaklarıdır. Chili sos ve palm yağı da yemeklerde sık olarak kullanılmaktadır. Başlıca yemek çeşitleri arasında; thiéboudienne (kızarmış taze balık, pirinç ve sebze sosu), yassa au poulet or yassa au poisson (balık veya tavuk ızgara, kuru soğan ve limon sosu) ve mafé (fıstıklı güveç) yer alır. Yemekler genellikle toplu olarak yenir ve servis tek tabak ile yapılır. Burada Afrika’da yaygın olan “fayda” terimi adı altında uygun paylaşım yönteminin ifadesi vurgulanır. Senegal içkisi olan bira Dakar’daki bira fabrikalarında üretilmektedir.
Senegal zengin müzik kültürüne sahip bir ülkedir. Uluslararası üne sahip Baaba Maal, Mbaye Dieye, Faye Akon gibi Afropop müzik sanatçısı yetiştirmiştir. Topluluk içinde el çırpma ve kalça sallama hareketleri ile müzik eşliğinde dans sıkça görülebilmektedir. Herbir etnik grubun kendisine ait özgün müzik aletleri bulunmaktadır. Çoğunluğu vurmalı sazlardan oluşur.
Senegal’de el yapımı hediyelik eşya da oldukça yaygındır. Mücevher, kumaş, sepet örme ve müzik aletleri yaygındır. Ayrıca cam altı yazı ve resim işleme popular bir gelenek halini almıştır. Özellikle şehirler ve bazen kırsal kesimde de çok popular olan, günlük yaşamda görülen olayların cam altına boyama ile anlatıldığı bu aktiviteler ince sanatlar olarak değerlendirilmektedir. Kum ile boyama da bilinen en eski sanatlardan birisidir. 
 

    • Para Kullanımı

Senegal para birimi olan CFAfr ile Fransız Frangı arasında sabit bir kur vardı. Bu sebeple daha önce çoğu yerde FrFrg da kullanılmaktayken, Euro’ya geçilmesinin ardından CFAfr Euro’ya eşitlenmiştir ve Euro da değişimde kullanılabilir hale gelmiştir. Diğer taraftan, bankalar arasında büyük kur farkları bulunmamaktadır. Ülke genelinde kredi kartı kullanımı yaygın değildir.
CFAfr, Fransa hariç sadece CFA ülkelerinde konvertible dövizdir.
 

    • Pasaport ve Vize İşlemleri

Senegal Türk vatandaşlarına vize uygulamakta olup, Türkiye’deki Konsolosluğu’ndan temin edilmektedir.
Senegal Cumhuriyeti Büyükelçiliği
İran cad. 47/5 G.O.P. Ankara
Telefon: 466 30 86
Faks: 427 22 13
Senegal Cumhuriyeti İstanbul Fahri Konsolosluğu
Cumhuriyet Caddesi No: 257-3
802230 Harbiye / Şişli / İstanbul
Tel: 212-241 73 72 Faks: 212-230 36 97
E.mail: senegalconsulate@tnn.net
 

    • Resmi Tatiller ve Çalışma Saatleri

İşyerleri Pazartesi-Cuma günleri saat 08.00-13.00 / 15.00-17:30, dükkanlar 08:30-12:30/15:30-19:30, bankalar ise 08:00-11:00 / 14:30-16:00 saatleri arasında çalışmaktadır.
Bayramlar ve Resmi Tatiller

Yılbaşı : 1 Ocak
Noel : 25 Aralık
İşçi Bayramı : 1 Mayıs
Bağımsızlık Günü : 4 Nisan

Ayrıca tüm Müslüman (Hicri takvime göre Ramazan ve Kurban Bayramları) ve Katolik Bayramları da tatil olarak kabul edilmektedir. 
 

    • Ulaşım

Hava Taşımacılığı: Dakar (Léopold Sédar Senghor International Airport) Batı Afrika hava ulaşımının kalbi olarak tanımlanabilir. İç havayolları olan “Air Senegal International” Dakar’dan Senegal’in diğer şehirleri yanında uluslararası alanda da gittikçe büyüyen bir şekilde Afrika’nın diğer bölgelerine ve Fransa’ya uçuşlar gerçekleştirmektedir. Diğer taraftan, birçok bölgesel havayolu Dakar’a uçuşlar gerçekleştirmektedir. Ivorian Airlines, Royal Air Maroc, TunisAir, AirMauritanie, Air Cap Vert, Gambia International, Air Algerie, Air Gabon, Cameroon Airlines, Air Guinea, Paramount, Air Burkina bunlardan önemlileridir.
Ayrıca, Avrupa’dan Dakar’a Air France, SN Airlines, Alitalia, TAP ve Iberia Airlines uçuşlar gerçekleştirmektedir. Uçuş rezervasyonlarının erken yapılmasında fayda vardır.
Türk Havayolları; 5 Nisan 2009 tarihi itibarıyla Istanbul-Dakar ve Dakar-Sao Paolo direk uçak seferlerini başlatmıştır.
Tren: Dakar-Barnako (Mali) arasında trenle seyahat etmek mümkündür. Fakat gecikmelere sıklıkla rastlanmakta ve çok kalabalık olmaktadır.
Limanlar: Senegal’in konumu limanlara sahip olmayı da beraberinde getirmiştir. Dakar, Batı Afrika’daki derin su limanlarının en büyüklerinden birine sahiptir. Limanın Batı Afrika’daki konumu Avrupa ile Güney Amerika arasındaki taşımalarda stratejik bir önem taşımaktadır.
Karayolu: Ulaşım yollarının rehabilite edilmesi gerekmektedir. Dakar geniş bir taşıma ağına sahiptir. Otobüsler çok kalabalık olup, zamanında işlememektedir. "car rapides" olarak tanımlanan dolmuş kullanımı oldukça yaygındır. Siyah-sarı renkli olan taksi kullanmak mümkün olmakla beraber, belirli tarife yoktur ve taksimetreli araç azdır. Bu sebeple pazarlık yapılmalıdır.
 

    • Yerel Saat

Senegal yerel saati Greenwich saati ile aynıdır.

    • Telefon Kodları

Senegal’in ülke telefon kodu “221” Dakar’ın “8”dir. Ülkede diğer bölgeleri için “9” kullanılmaktadır. Senegal’de iki mobil telefon şirketi faaliyet göstermektedir. 

Önemli telefonlar:

İtfaiye: 18
Polis: 17
Telefon sorma: 12
SOS Medecins/ Tıbbi Yardım: 821 32 13
Airport Leopold Sedar Senghor: 820 10 41
Hospital Principal: 839 50 50
Hospital Aristide Le Dantec: 822 24 20
 

 

  • Genel Değerlendirme ve Öngörüler
  •  
    • Giriş

Senegal, Afrika’nın batısında oldukça stratejik bir konumda olan ve bu konumu itibariyle de geniş bir hinterland’e sahip bir ülkedir. Ülke ekonomisi tek başına düşünüldüğünde büyüklüğü sınırlı gibi görünse de, Senegal’i sadece Senegal pazarı olarak ele almayıp, WEAMU bünyesinde gerçekleştirilen gümrük birliği çerçevesinde daha geniş pazarlara açılmak için uygun bir üs olarak değerlendirmek gerekmektedir. 
Senegal Batı Afrika’ya açılmak için kullanılabilecek en uygun kapıdır. Dünyadaki rekabet ortamının gittikçe arttığı bir durum söz konusudur. Bu ortamda; gelişmekte olan pazarlar, gelişmekte olan ülkeler için gelişmiş pazarlardan daha fazla bir potansiyele sahip olmaktadırlar. Bu sebeple Senegal, değerlendirilmesi gereken bir ülke olarak karşımıza çıkmaktadır.


Bununla beraber, Türkiye ile Senegal arasındaki ekonomik ilişkilerin çeşitli sebeplerle oldukça zayıf olduğu görülmektedir. Son zamanlarda iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesi için yoğun çalışmalarda bulunulmakta ve karşılıklı heyet ziyaretleri gerçekleştirilmektedir. İki ülke arasındaki ticari ilişkilerin gelişmesine yönelik güçlü bir potansiyelin var olduğu düşünülmektedir.
  • Tarım ve Gıda Ürünleri İhraç Potansiyelimiz
  •  
    • Giriş
    • Bitkisel Yağlar

KATI VE SIVI YAĞLAR (MARGARİN - gtip: 1517 , ZEYTİNYAĞI - gtip: 1509, 1510)
Senegal’in katı ve sıvı yağ ithalatının %80’ini soya ve palm yağı oluşturmaktadır. Margarinin payı ise %10 civarında bulunmaktadır. 
Senegal’in katı ve sıvı yağ ithalatı daha çok unlu mamuller sektörü için endüstriyel üretime yönelik olarak ithal edilmektedir. Fransa ve İspanya gibi AB ülkelerinin lojistik açıdan sağladıkları avantajların fiyatlara da yansıması nedeniyle ithalatçılar mal alımını bu ülkelerden yapmayı tercih etmektedir. Öte yandan Senegal pazarının küçüklüğü ve pazardaki belirsizlikler de yağ ihracatçılarımız açısından bu ülkenin öncelikli bir pazar konumuna gelmesini engellemektedir.

 

    • Endüstriyel Bitkiler

TÜTÜN (gtip: 2401)
Senegal’in tütün üretimi bulunmamakta ve ihtiyaç duyulan tütünlerin tamamı ithalatla karşılanmaktadır. Senegal’in ithal ettiği tütünlerin büyük bir bölümünü şark tipi dışında kalan diğer tütünler oluşturmaktadır. Senegal’in Türkiye’den ithalatı yok denecek düzeydedir. Ülkemiz tütünleri için yurt dışında hissedilen en önemli eksikliklerinden birisi tanıtımın yetersiz oluşudur. Bu eksikliği gidermek üzere Senegal’de tütün mamulleri üretimine büyük ölçüde hakim olan ve esas olarak Fransızların denetiminde bulunan tütün üretim kurumu ile ve sınırlı sayıda bulunan özel firmalarla yapılacak birebir görüşmelerin Senegal’e tütün ihracatımıza önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 

    • Hububat

BUĞDAY (gtip: 1001)
Buğday üretimi bulunmayan Senegal buğday ihtiyacını tamamen ithalatla karşılamakta ve yıllık ortalama 171 milyon dolarlık buğday ithal etmektedir. Senegal buğday ithalatını önemli ölçüde Fransa’dan gerçekleştirmekte, bu ülkeyi Uruguay, Kanada ve Arjantin takip etmektedir. Ülkemiz son yıllarda iklim koşullarının iyi gitmemesi nedeniyle önemli miktarlarda buğday ithal etmiştir. Ancak, yağışların yeterli olduğu yıllarda üretimdeki artışa bağlı olarak ülkemizde iç tüketim fazlası ihracata kanalize edilebilecek buğday üretimi gerçekleşebilmektedir. Bu yıl ve bundan sonraki yıllarda hasadın beklendiği gibi yüksek olması ve iç talep karşılandıktan sonra talep fazlası ürünün elde kalma durumu söz konusu olması durumunda, Senegal buğday ihraç edebileceğimiz bir pazar olarak düşünülebilir.  

    • Maya

MAYA (gtip: 2102)
Senegal’in maya ithalatı, çok sınırlı olmakla birlikte, yıldan yıla artış göstermektedir. Türkiye, Senegal’in maya pazarında ilk sırada yer almaktadır ve Belçika, Portekiz ve Fransa ile rekabet halindedir.

    • Zeytinyağı

Senegal’in toplam 212 milyon dolarlık katı ve sıvı yağlar ithalatının yaklaşık %80’ini ham soya ve palm yağı oluşturmakta olup, margarinin payı %10 civarındadır. Ayrıca 2008 yılında ithalatın %7’sini rafine pamuk yağı oluşturmuştur. Margarinde Türkiye’nin Afrika ülkelerinden yalnızca Kenya, Zambiya, Tanzanya ve Kamerun’a çok az miktarlarda ihracatı bulunmakta olup, Senegal’e ise son beş yılda ihracat görünmemektedir. Senegal’in zeytinyağı ithalatı ise bir önceki yıla göre 2008 yılında yaklaşık 2 kat artış göstermiştir. Türkiye’den ülkeye kesintili olarak devam eden zeytinyağı ihracatı ise 2001’de 145 bin, 2003’de 90 bin, dolar olmuş ancak daha sonra 2008 yılına kadar ihracat gerçekleştirilmemiştir. 


Senegal’in katı ve sıvı yağ ithalatı daha çok unlu mamuller sektörü için endüstriyel üretime yönelik olarak ithal edilmektedir. ABD ve Latin Amerika ülkeleri ile Fransa ve İspanya gibi AB ülkelerinin lojistik açıdan sağladıkları avantajların fiyatlara da yansıması nedeniyle ithalatçılar mal alımını bu ülkelerden yapmayı tercih etmektedir. Öte yandan Senegal pazarının küçüklüğü ve pazardaki belirsizlikler de yağ ihracatçılarımız açısından bu ülkenin öncelikli bir pazar konumuna gelmesini engellemektedir.
  • Sanayi Ürünleri ve Hizmetler İhraç Potansiyelimiz
  •  
    • Giriş
    • Ambalaj Malzemeleri

PLASTİKTEN AMBALAJ MALZEMELERİ (gtip: 3923)
Senegal plastik ambalaj malzemelerinin önemli bir kısmını ithalatla karşılamaktadır. Bu grupta damacanalar, şişeler vb. ithalatı en çok yapılan ürünlerdir. 
Senegal’e söz konusu ürünlerdeki ihracatımız son yıllarda artış göstermektedir. Türkiye’nin pazardaki en önemli rakipleri başta Fransa ve İspanya olmak üzere AB ülkeleri ve Fildişi Sahili’dir. 
 

    • Aydınlatma Gereçleri

AYDINLATMA (gtip: 9405)
Sektörün son 4 yıllık büyüme oranı -3 düzeyindedir. Lamba ithalatı 4 milyon dolarla sektör içindeki en önemli ürün grubudur. Türkiye zaten bu alanda ithalatçı bir ülke konumundadır. Avize ithalatı ise 1,5 milyon dolardır ve görece küçük bir pazardır. Eski sömürge ilişkilerinden dolayı Fransa pazarın hakimidir. Senegal’in yaptığı ithalatın % 50’den fazlası Fransa’dan karşılanmaktadır. Diğer önemli ihracatçılar ise Çin (%11,3), İspanya (%6,1), İtalya (5,6) ve Birleşik Krallıktır (%5,3). Türkiye’nin payı ise % 0,2’dir. İstatistiki veriler sektörde Türkiye için fazla bir potansiyel göstermemekle beraber; diğer Türk tüketim ürünlerinin ülkeye girmesi ile birlikte üretim potansiyeline sahip olduğumuz bu ürün grubunda da pazar payımız artabilir.
 

    • Beyaz Eşya

BEYAZ EŞYA (gtip: 8418, 8422, 8450, 8509, 8516, 7321)
Satın alma gücü paritesine göre kişi başına 1.914 dolarlık yıllık gelire sahip olan Senegal oldukça fakir bir ülkedir. Halkın alım gücünün kısıtlı olması beya eşyaya olan talebin de kısıtlı kalmasına yol açmaktadır.
Beya eşya sektöründe oldukça güçlü olan Türkiye’nin iyi tanıtım ile pazar payını artırması imkan dahilinde görülmektedir. Bu alanda Türkiye’nin en önemli rakipleri Fransa, İtalya olarak görülmektedir.

    • Demir Çelik

DEMİR ÇELİK VE DEMİR ÇELİKTEN EŞYA (gtip: 7213, 7214, 7215, 7216, 7311) 
World Steel Association’dan alınan verilere göre; Senegal’in kayda değer bir demir çelik üretimi bulunmamaktadır. Senegal’in 2011 yılı demir çelik mamul ve yarı mamul ithalatı 300 milyon dolar civarındadır. 
Senegal’in altyapı alanında büyük bir açığının bulunması demir-çelik ve demir-çelik ürünlerine talebinin artan oranlarda devam edeceğini göstermektedir. Türkiye’nin bu sektörlerdeki en önemli rakipleri Ukrayna, Brezilya ve İspanya’dır.
 

    • Elektrikli Makineler ve Kablolar

 ELEKTRİKLİ MAKİNELER (gtip: 85)
Elektrikli makineler sektörü kapsamında yer alan ana ürün grupları: Elektrik jeneratörleri, elektrik transformatörleri, elektrik devresi teçhizatı, elektrik kumanda-dağıtım panoları, elektrik motorları, elektrik pilleri ve akümülatörleri, sanayi tipi elektrik fırınları, metalleri elektrik akımıyla işleyen makineler, elektro-termik cihazlar-rezistanslar, elektrik ampulleri, izole edilmiş kablo ve tellerdir.
Senegal’in kurulu elektrik kapasitesi yaklaşık 0,5 Gigawatt’tır. Aynı yılda net üretim 2,28 milyar kilowatt/saat (kW/s), net tüketim ise 1,66 kW/s olarak gerçekleşmiştir. Senegal Dünya ülkeleri ile kıyaslandığında net üretimde 128. net tüketimde 133. ve kurulu kapasite açısından 131. sıradadır. Nüfusun elektriğe erişim oranının ise %30’lar civarında olduğu bildirilmektedir. Bu oran dünya ortalaması olan %60’ın yarısına tekabül etmektedir.
Ülkenin ulusal elektrik şirketi Senelec iletim ve dağıtım sektörlerinde tekeldir. Üretim ise sektörün serbestleştirilmesinden sonra yap-işlet-devret modeli çerçevesinde özel sektöre açılmıştır. Senelec tek alıcı olarak bağımsız enerji üreticileriyle alım sözleşmeleri imzalamaktadır.
Ülkede elektrik üretimi ile talep arasında kronikleşmiş bir fark mevcuttur. Enerji talebinin 2005-
Ülkede endüstriyel yatırımlar ve üretim için gerekli olan enerji temini koşulları yetersiz olduğundan, endüstriyel üretimde kullanılan makineler için yeterli bir potansiyel oluşmamaktadır.
Senegal’deki enerji projelerinin bir kısmı “Dünya Bankası”, “International Finance Corporation” gibi uluslararası kuruluşlarca yürütülmekte ve alt-yüklenicilere ihale edilmektedir. Senegal’in elektrik üretim sektörü özel yatırımcılara açık olduğundan, örneğin İsveç, Lübnan kökenli firmalar ülkede elektrik üretim tesisi kurmakta ve/veya işletmektedirler. Transformatörler, elektrik devresi teçhizatı, elektrik kontrol-dağıtım panoları, elektrik kabloları gibi ürünlerde ülkemiz adına ihracat potansiyeli bulunmakla birlikte ihracat Türk enerji ve taahhüt inşaat şirketlerinin Senegal’de yer almasıyla mümkün görünmektedir. Yani enerji santrali inşası veya işletmesi, iletim-dağıtım hatları inşası/yenilemesi gibi işlerde Türk firmalarının yer alması Türk ürünleri için bir fırsat yaratabilecektir.
ELEKTRİK JENERATÖRLERİ VE ROTATİF KONVERTÖRLER (gtip: 8502)
Ülkedeki enerji sektörünün mevcut durumu göz önüne alındığında, elektrikli makineler kapsamında öne çıkan tek ürün, enerji ihtiyacının karşılanmasında alternatif bir çözüm olarak öne çıkan elektrik jeneratörleridir. Pazardaki en önemli tedarikçiler ABD, Fransa ve Çin’dir.
 

    • Ev Tekstili
    • Gıda İşleme Makineleri

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ (gtip: 8434, 8435, 8437, 8438, 8417.20, 8419.31, 8421.11, 8479.20)
2008 yılında gıda işleme makineleri sektöründe Senegal’in en çok ithal ettiği ürün grubu olan değirmencilik makineleri ithalatı 6,5 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Senegal’in toplam gıda işleme makineleri ithalatı 19 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. İthalatın %77’si Hindistan, İtalya, Fransa ve İspanya’dan yapılmaktadır. 2008 yılında Türkiye Senegal’e sadece değirmencilik makineleri ihraç etmiş, 2009 yılında ihraç ürünlerimiz çeşitlenmiş ve 1 milyon dolardan fazla ekmek, pasta, bisküvi, makarna üretiminde kullanılan makine ihracatı yapılmıştır.
Senegal’de Fransızlar tarafından kurulmuş olan iki adet un değirmeni bulunmaktadır. Ülke un ihtiyacının bir kısmını yurt dışından buğday alıp içerde işleyerek, bir kısmını da doğrudan un ithal etme yoluyla karşılamaktadır. Un talebinin giderek artmakta oluşu değirmencilik makinelerine yönelik ihtiyaca işaret etmektedir.
 

    • Hazır Giyim
    • İlaç Sanayi

İLAÇ (gtip: 3004)
Senegal ilaç sanayisi ithalata bağımlıdır. Pazarda başlıca dört büyük firma faaliyet göstermektedir. Bunlardan bir tanesi kamuya ilaç tedariki yapan ve kamuya ait olan National Supply Office, diğerleri özel sektöre ait olan Sodipharm, Laborex ve Cophase’dir. Laborex, CFOA Gruba ait olan bir firmadır ve pazarın %60’ına sahiptir. Cophase firması yerli bir firma olup, pazarın %37’sine ve Sodipharma ise pazarın % 10’una sahiptir.
Senegal’in ilaç ithalatının yaklaşık %90’ını 3004 grubunda bulunan dozlandırılmış ve perakende hale getirilmiş ilaçlar oluşturmaktadır. Senegal perakende hale getirilmiş ilaç ithalatının üçte ikisi Fransa’dan ithal etmektedir. Hindistan’ın da son yıllarda pazarda etkinlik göstermektedir.
Ülkemizin, Senegal’e ilaç ihracat potansiyeli olup; bu potansiyelin kullanılabilmesi için firmalarımızın pazarı tanıması ve pazarlama çalışmalarının yoğunlaştırılması gerekmektedir. 
 

    • Kağıt ve Karton Ürünleri

HİJYENİK KAĞIT ÜRÜNLERİ (gtip: 4818)
Senegal, yüksek doğum oranı ve artan kentli nüfusu ile hijyenik kağıt ürünleri için orta ve uzun vadede büyümesi beklenen bir pazar konumundadır. Pazardaki en önemli tedarikçiler; Türkiye(%22,3) ilk sırada olmak üzere Çin, Mısır, BAE ve Fildişi Sahili’dir.
Pazarda iyi tanıtım yapılabilmesi halinde bu ürünlerde Türk firmalarının pazar paylarını artırmaları mümkündür. 
 

    • Kumaş


 

    • Medikal Ürünler ve Cihazlar

TIPTA CERRAHİDE VE DİŞÇİLİKTE KULLANILAN GAZ BEZLERİ BANDAJLAR VB. MADDELER (gtip: 3005)
Senegal gaz bezi ve bandaj pazarı son beş yılda %8 oranında büyümüştür. Senegal bu ürünlerin önemli bir kısmını ithalatla karşılamaktadır. 2008 yılında 2,6 milyon dolar değerinde gaz bezi ve bandaj ithalatı gerçekleştirmiştir. İthalat 2007 yılına göre %31 oranında artmıştır. Gaz bezi ve bandaj ürünleri ithalatının yaklaşık %68’ünü pamuk ve sargı bezleri oluşturmaktadır. Türkiye’nin 2009 yılında Senegal’e olan gaz bezi ve bandaj ihracatı %6 artışla 219 bin dolara yükselmiştir.
Pazarda Fransızların ağırlığı bilinmektedir. Eski Fransız sömürgesi olması ve Fransızca konuşulması Fransız firmaların pazarda şansını artırmaktadır.
Firmalarımızın Senegal pazarına anılan ürünlere yönelik çalışmalar yapmasının toplam pazar payımızı artırmada etkili olacağı düşünülmektedir.
 

    • Mobilya

MOBİLYA (gtip: 9403)
Senegal’de nüfusun %43’ünün 15 yaş altında olması ve nüfusun yarıya yakınının şehirlerde yaşaması pazar potansiyelinin gelecek için yüksek olacağını göstermektedir. Türkiye bu pazarda Çin, İtalya ve Fransa ile rekabet etmektedir.
Bu pazara satılacak ürünlerde reklam çok önemlidir. Ancak, tanıtım materyalleri ve teknik dokümanları Fransızca olmalıdır. Reklam ve tanıtımda, TV kanalları, radyo, gazete, dergi ve reklam panoları kullanılabilmektedir.
Dakar; Senegal’in ekonomik faaliyetlerin merkezi ve en büyük tüketim pazarını oluşturmaktadır. Dağıtımda; hem modern ve hem de geleneksel yöntemler kullanılmaktadır. Modern yöntemler, bir kaç tane olan ihracat/ithalat yapan büyük Fransız şirketleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Pazarda çok sayıda küçük ölçekli toptancı ve perakendeciler bulunmaktadır. 


 

    • Otomotiv Ana ve Yan Sanayi

 Senegal yaklaşık 12 milyonluk nüfusuyla büyük, fakat fakir bir pazardır. Bin kişi başına düşen araç sayısı 22’dir. Bunun yanı sıra toplu taşımacılık, taksi adı verilen sarı mavi minibüslerle yapılmaktadır. 
Senegal’de Hindistan’ın Tata şirketi tarafından kurulmuş bir otobüs montaj fabrikası ve İran’ın Khodro firması tarafından kurulmuş olan bir binek otomobil fabrikası mevcuttur. Khodro firması Senegal ve İran ülke adlarının kullanılmasıyla oluşturulmuş SENIRAN markası altında 2008 yılı başında binek otomobili montaj üretimine başlamıştır.
Senegal otomotiv ana ve yan sanayi pazarında Japonya, ABD, başta Almanya ve Fransa olmak üzere AB ülkeleri, G.Kore ve Tayland rakabet halindedir. Türkiye’nin özellikle yan sanayi alanında pazardan pay alması mümkün görülmektedir.
Senegal oto ana sanayi gümrük vergileri %10 ile %20 arasında değişmektedir. Yan sanayi ürünlerinde ise gümrük vergileri %5 ile %20 arasında değişmektedir.

Senegal’e olan oto ana ve yan sanayi ürünleri ithalatında Türkiye’nin aralarında yer aldığı MFN ülkelerine uygulanan gümrük vergisi oranları uygulanmaktadır.
Ayrıca Gümrük Yasası’nın 18.maddesine göre, 14 Kasım 1991 tarihli 91-1221 nolu Kararname esas alınarak, tüm Senegal Cumhuriyeti topraklarında, dışalımı yapılan malların kontrolü için bir program uygulamaya konulmuştur. Buna göre; Senegal’e dışalımı yapılan mallar, sevk edilmeden önce, dışsatım ülkesinde; Senegal topraklarındaki kontrol hakkı saklı kalmak üzere, uzmanlaşmış ve devletçe yetkili kılınan bir şirket (COTECNA) tarafından,
- Kalite
- Miktar
- Fiyat
- Birim başına fiyat listesi
açısından sevk öncesi incelemeye tabi tutulmaktadır. Ancak, söz konusu Kararın 7. maddesinde sayılan mallar bu incelemenin dışında tutulmuştur. Bu malların içinde yer alan araba yedek parçaları denetimden muaftır.
Araç lastiklerinde ise sadece kullanılmış lastik ve iç lastikler denetimden muaf olup, yeni olanlar incelemeye tabi bulunmaktadır.

 

    • Petrol Ürünleri

PETROL YAĞLARI (gtip: 2710) 
Petrol yağları, AB nomenklatürü esas alınarak GTİP numarasına göre 271019 ve 3403 numaraları altında sıralanmıştır. Bu bölümde Türkiye’nin ihracatının fazla olduğu 271019 grubu dikkate alınmıştır.
Petrol yağları, sanayi faaliyetlerinin vazgeçilmez elemanıdır. Türkiye’de 200’ün üzerinde firma bu sektörde faaliyet göstermektedir. Ülkemizdeki tek petrol yağ rafinerisi Tüpraş Aliağa Rafinerisi olup; yıllık 300 bin tonluk madeni yağ üretim kapasitesine sahiptir.
Önemli bir petrol üretimi bulunmayan Senegal’de petrol işleme ülkenin en önemli sanayi kolu durumundadır. Mevcut tek rafineride 1,2 milyon tonluk üretim yapılmaktadır. 1,8 milyon ton olan iç talebin üçte ikisi karşılanmaktadır. Ayrıca, petrol yağları toplam ihracatta %22 gibi çok büyük bir paya sahip bulunmaktadır. 2010 yılında Suudi Binladin Grubu mevcut rafinerinin %34’lük payını satın almıştır. Rafinerinin %20’si Fransız Total’in, %46’sı ise kamuya aittir. Binladin Grubu 140 milyon dolar civarında yatırımla üretimi 4 katına, yani 4 milyon tona çıkarmayı hedeflenmektedir. Buna göre kısa dönemde Senegal’in petrol yağları ithalatı devam etse de, orta vadede azalması beklenmektedir.
Senegal tarafından petrol yağlarında uygulanan gümrük oranları %5-%10 arasındadır. Senegal gerçekleştirdiği ithalat bazında küçük bir pazar olarak görünmesine rağmen uzun vadede özellikle petrol ürünleri konusunda büyümeye devam edecektir.
 

    • Sofra ve Mutfak Eşyaları

ALÜMİNYUM MUTFAK EŞYALARI (gtip: 7615)
Senegal alüminyum mutfak eşyaları pazarının 2008 yılında toplam ithalatı 500 bin dolar civarındadır. Alüminyum mutfak eşyaları pazarı son beş yılda %19 oranında büyümüştür. 2008 yılında Senegal alüminyum mutfak eşyaları toplam ithalatının %17’sini Fransa, %16’sını Türkiye, %13’ü G. Afrika, %12’sini Çin ve %11’ini ise ABD’den ithal etmiştir.
Senegal alüminyum mutfak eşyaları ithalatının %80’ini alüminyumdan mutfak gereçleri ithalatı oluştururken, %15’ini alüminyumdan kap ve benzeri ürünler, %4’ünü ise alüminyumdan süngerler, temizlik/parlatma işlerinde kullanılan eşya, eldiven ithalatı oluşturmaktadır. Senegal’in söz konusu ürünlerde tüm ülkelere uyguladığı gümrük oranı yüzde 20’dir.
 

    • Temizlik Maddeleri

SABUN (gtip: 3401)
Senegal’in sabun ithalatı 2011 yılı itibariyle 16,3 milyon dolar civarındadır. Sabun ithalatının %70,5’ini Fildişi Sahili’nden gerçekleştirmektedir. Türkiye %9,6’lık payla ikinci önemli tedarikçidir. 
Senegal’de UNICEF tarafından el yıkamanın artırılmasına yönelik çeşitli projeler gerçekleştirilmektedir. Söz konusu projeyi Procter & Gamble, Unilever gibi sektördeki önemli firmalar da desteklemektedir. Artan kişi başı gelir ve söz konusu proje neticesinde Senegal’de kalıp sabun tüketiminin artması beklenmektedir. Bu açıdan hali hazırda pazarda payı olan firmalarımızın önümüzdeki dönemde paylarını artırabilmeleri açısından yeni fırsatlar ortaya çıkacaktır. Pazarda daha aktif ve tüketici ihtiyaçlarına göre pazarlanma faaliyetlerinin gerçekleştirilerek pazardaki payımızın artırılabileceği ve önümüzdeki dönemde Senegal’in kalıp sabun ihracatçılarımız açısından alternatif bir pazar olarak öneminin artacağı düşünülmektedir. 
 

Senegal İzmir Fahri Konsolosluğu
GÜNCEL
HABERLER
BASINDA SENEGAL